www.zarotin.blogfa.com

با عرض سلام به دوستان براي download از لينك كه در پيوند هاي وبلاگ گذاشته شده است استفاده كنيد

حکميت تاريخ در باره کوروش

کوروش پس از تاسيس يک حکومت بزرگ، شامل ممالک متمدن و نيرومند شرق نزديک و ميانه، و تامين حيثيت و افتخاري بزرگ براي خود و اعقاب خويش، در سال520قبل از ميلاد پس از 70 سال عمر در کمال عزت و نيکنامي درگذشت. تقريبا" تمام مورخان و سياحان و خاورشناسان از اين مرد به نيکي ياد کرده اند.

هرودوت کوروش را پدري مهربان و رئوف مي داند که براي رفاه مردم کار مي کرد. وي مي نويسد : "کوروش پادشاهي بود ساده، جفا کش، بسيار عالي همت، شجاع و در فنون جنگ ماهر، که ايالت کوچک فارس را يک مملکت بزرگ نمود. مهربان بود و با رعايا سلکوک مشفقانه و پدرانه مي نمود. بخشنده، خوشمزاج و مودب بود و از حالت رعيت آگاهي داشت."

در جايي ديگر او را آقاي تمام آسيا مي خواند و مي نويسد : "هنگام پادشاهي کوروش و کمبوجيه قانوني راجع به باج و ماليات وضع نگرديده بود، بلکه مردمان هدايا مي آوردند. تحميل باج و ماليات در زمان داريوش معمول گرديد، لذا پارسيان مي گفتند که داريوش تاجر، کمبوجيه آقا و کوروش پدر بود. اولين را به آن جهت که سود طلب بود، دومين را چون سختگير و با نخوت بود و سومين (کوروش) را به واسطه اينکه ملايم و رئوف بود و هميشه خير و خوبي ملت را هدف قرار مي داد، پدر مي خواندند."

گزنفون مي نويسد : "او سطوت و رعب خود را در تمام روي زمين انتشار داد، بطوري که همه را مات و مبهوت ساخت. حتي يکنفر هم جرات نداشت که از حکم او سرپيچي کند و نيز توانست دل مردمان را طوري برخود کند که همه ميخواستند جز اراده او، کسي بر آنها حکومت نکند."

همين مورخ در مطلبي ديگر مي آورد که : "کوروش خوش قيافه، خوش اندام، جوينده دانش، بلند همت، با محبت و رحيم بود. شدايد و رنج ها را متحمل مي شد و حاضر بود با مشکلات مقابله کند ... کوروش دوست عالم انسانيت و طالب حکمت و قوي الاراده، راست و درست بود ... بايد اذعان نمود که کوروش تنها يک فاتح چيره دست نبود، بلکه رهبري خردمند و واقع بين بود و براي ملت خود پدري مهربان و گرانمايه به شمار مي رفت."

ريچار فراي معتقد است که : "يک صفت دوران حکومت کوروش همانا اشتياق به فراخوي ها و سنت هاي مردم فرودست و فرمانبر شاهنشاهي و سپاسداري دين و رسم هاي ايشان و ميل به آفريدن يک شاهنشاهي آميخته و بي تعصب بود. صفت ديگرش ادامه سازمانها و سنت هاي شاهان گذشته يعني مادها بود. با اين تفاوت که فقط کوروش جانشين استياک گشته بود. چرا که بيگانگان شاهنشاهي هخامنشيان را همان شاهنشاهي مادي و پارسي مي دانستند."

همچنين خاورشناسان بسيار ديگري راجع به کوروش نظر داده اند که بيان همه آنها خارج از حوصله اين مطلب است. در اينجا به يک نکته مهم مي پردازيم و آن اينکه مولانا ابولکلام آزاد، ضمن تفسير چند آيه از سوره کهف معتقد است که ذولقرنين در آيات قرآني اشاره به همان کوروش هخامنشي است.

نکته جالب ديگر آنکه در آرامگاه کوروش کبير اين عبارت نوشته شده است : "اي انسان هر که باشي و از هر کجا که بيايي، زيرا که مي دانم خواهي آمد، من کوروش هستم که براي پارسيان اين دولت وسيع را بنا کردم. پس بدين مشتي خاک که تن من را مي پوشاند رشک مبر

پلوتارک از ديگر مورخين در اين باره مي نويسد که : "اسکندر پس از حمله و خواند اين جملات بسيار متاثر شد و چون ديد که درب آرامگاه کوروش را گشوده اند و تمام اشياء گرانبهايي را که با او دفن شده است ربوده اند، دستور داد تا مرتکب را بکشند."

از کتاب تاريخ اجتماعي ايران، تاليف مرتضي راوندي

 

جديد جديد اين جديد ترين تر جمه استوانه کوروش است.

من کوروش پادشاه ايران هستم. پادشاه بزرگ پادشاه قدرتمند پادشاه بابل پادشاه سومر و کلده و پادشاه ...پادشاه چهار ربع زمين  پسر کمبوجيه پادشاه بزرگ پادشاه آنشان. نوه کوروش پادشاه بزرگ پادشاه آنشان نواده هخامنش پادشاه بزرگ پادشاه آنشان از اعقاب يک سلسله انقراض نا پذير شاهنشاهي که فرمانروايي آنها از طرف خداوندان بل و نابوحفظ و حراست ميشود.که مردم پادشاهي آنها را از صميم قلب پذيرفته و احترام ميگذارند.

زماني که من همه جوانب مسله را خوب بررسي کردم.بدون جنگ و خونريزيوارد بابل شدم.من قصر حکومت را در کاخ سلطنتي آنجا قرار دادم.. ودر ميان شور و خوشحالي مردم مردوک خداي بزرگ موجب  شدکه مردم بابلبزرگوارانه مرا دوست بدارند..و من هميشه تلاش کردمکه در برابر دستورات و خواسته هاي او{مردوک} عمل نمايم.

زماني که تعداد زيادي از سربازان و سپاهيان من به صورت صلح آميز تا مرکز بابل پيشرفتند.هيچ جايي باعث آشفتگي و در همريختگيو هرج و مرج نشدند.من به هيچکس اجازه ندادم که بين مردم هاي سرزمين هاي سومر وکلده وجاهاي ديگر ايجاد وحشت کنند.

من خواسته هاو نياز هاي زندگي مردم را در نظر داشتم.و همين طور پرستشگاهها و مقدسات آن ها را  تا بتوانيم سطح زندگي آن ها را ارتقا بخشم.من براي بر قراري صلح و دوستي  در بابل و ساير شهر هاي مقدس تلاش بسيار کردم.همينطور براي مردم سرزمين بابل که بر خلاف نظر خدايان به بردگي گرفته شده بودند. من کار مجاني را که خلاف مساعل اجتماعي آنها بوده ممنوع کردم. من تمام بردگان را آزاد کردم.من خانه هاي مخروبه آن ها را از نو ساختم. وبدبختتي وبه بردگي آن ها پايان دادم.

مردوک خداي بزرگ از کارهاي من بسيار راضي و خوشنود بود. و به من کوروش کسي که مطابق دستورات و خواسته هاي او عمل کرد. بسيار لطف نمود. و به پسرم کمبوجيه و به نوادگان نوادگان من  و همينطور به تمام سربازان من  بزرگوارانه و سخاوتمندانه الطاف حضوراعطا نمود.

من پادشاهي و حکومتم را به هيچ ملتي تحميل نخواهم کرد.

هر کسي که آزاد است که آن را بپذيرد. وآگر کسي آن را نپذيرفت با جنگ تحميل نخواهم کرد. تا زماني که من پادشاه هستم اجازه نخواهم دادکسي به ديگري ظلم کند. و اگر کسي ظلم کردقدرت را از او ميگيرم و ستمگر را مجازات ميکنم.

تا زماني که من پادشاه هستماجازه نميدهم کسي اموال منقول و غير منقول افراد را با زور يا بدون پرداخت وجهتملک نمايد.

تا زماني که من زنده هستم کار بدون مزد را ملغي اعلام ميدارم.

من امروز اعلام ميکنم هر کس آزاد است هر ديني را که مايل است انتخاب کند.مردم آزاد اند و هر جا که ميخواهند زندگي کنند.و هر شغلي را که ميخواهند انتخاب کنند به شرطي که به حقوق ديگران تجاوز نکنند.هيچکس به خاطر خطاي اطرافيانش مجازات نميشود.

من برده داري را ملغي ميکنمو دولت ها و و دست نشاندگانم موظف هستند که از خريد و فروش زنان و مردان در سرزمين هاي تحت امرشان جلو گيري نمايند.

چنين رسوم و عاداتي  بايد به طور کلي از دنيا منسوخ گردد.

 

 

 

 

درگذشت کورش کبير و خاکسپاري وي

 

 

کورش کبير و 28 سال پادشاهي پرافتخارش

همسر کورش ملکه ايران و آسيا :
کورش در طول زندگي خود فقط يک زن اختيار کرد و او کاساندان نام داشت دختر فرناسپه از شاهدختان خاندان هخامنشي . کاساندان قبل از کورش درگذشت و بعد از - او کورش در اندوهي فراوان ماند و براي هميشه و به احترام همسرش تنهايي را برگزيد ( به نقل از هرودوت تاريخ نويس يوناني  )  . در زمان کورش خشکيهاي شناخته شده روي زمين 50 ميليون کيلومتر مربع بوده است . از 148.822 ميليون کيليومتر مربع کنوني . که از اين 50 ميليون کيلومتر مربع تنها 11 ميليون آن جهان متمدن بوده است و بقيه آن وجود مادي نداشته است که کورش شاهنشاه بزرگ ايران زمين موفق شده بوده از اين 11 ميليون کيليومتر مربع جهان متمدن آن زمان 8 ميليون کيليومتر مربع را از آن ايران کند و خود پادشاهي شود که بر 8 ميليون کيليومتر مربع حکمراني ميکرد . او پس از 28 سال سلطنت پر افتخار در راه سر افرازي وطتش ايران زمين کشته شد  . 
معتبرترين سند در باره مرگ کورش هرودوت است که تاريخ تمدن ويل دورانت نيز از آن اقتباس کرده است . طبق گفته هاي هرودوت :  کوروش در اواخر عمر براي آرام کردن نواحي شرقي کشور که در جريان فتوحاتي که او در مغرب زمين داشت ناآرام شده بودند و هدف تهاجم همسايگان شرقي قرار گرفته بودند به آن مناطق رفته است و شش سال در شرق جنگيده است. بسياري از مورخين ، علت مرگ کوروش را کشته شدنش در جنگي که با قبيله  ماساژتها ( يا به قولي سکاها ) کرده است دانسته اند. ابراهيم باستاني پاريزي در مقدمه اي که بر ترجمه ي کتاب « ذوالقرنين يا کوروش کبير » نوشته است ، آنچه بر پيکر کوروش پس از مرگ مي گذرد را اينچنين شرح مي دهد  :
سرنوشت جسد کوروش در سرزمين سكاها خود بحثي ديگر دارد. بر اثر حمله ي كمبوجيه به مصر و قتل او در راه مصر ، اوضاع پايتخت پريشان شد تا داريوش روي كار آمد و با شورش هاي داخلي جنگيد و همه ي شهرهاي مهم يعني بابل و همدان و پارس و ولايات شمالي و غربي و مصر را آرام كرد. روايتي بس موثر هست كه پس از بيست سال كه از مرگ کوروش مي گذشت به فرمان داريوش ، جنازه ي کوروش را بدينگونه به پارس نقل كردند.
خاکسپاري کورش کبير :
شش ساعت قبل از ورود جنازه به شهر پرسپوليس ( تخت جمشيد ) ، داريوش با درباريان تا بيرون شهر به استقبال جنازه رفتند و جنازه را آوردند. نوزاندگان در پيشاپيش مشايعين جنازه ، آهنگهاي غم انگيزي مي نواختند ، پشت سر آنان پيلان و شتران سپاه و سپس سه هزارتن از سربازان بدون سلاح راه مي پيمودند ، در اين جمع سرداران پيري كه در جنگهاي کوروش شركت داشته بودند نيز حركت مي كردند. پشت سر آنان گردونه ي باشكوه سلطنتي کوروش كه داراي چهار مال بند بود و هشت اسب سپيد با دهانه يراق طلا بدان بسته بودند پيش مي آمدند. جسد بر روي اين ردونه قرار داشت. محافظان جسد و قراولان خاصه بر گرد جنازه حركت مي كردند. سرودهاي خاص خورشيد و بهرام مي خواندند و هر چند قدم يك بار مي ايستادند و بخور مي سوزاندند. تابوت طلائي در وسط گردونه قرار داشت. تاج شاهنشاهي بر روي تابوت مي درخشيد ، خروسي بر بالاي گردونه پر و بال زنان قرار داده شده بود – اين علامت مخصوص و شعار نيروهاي جنگي کوروش بوده است. پس از آن سپهسالار بر گردونه جنگي ( رتهه ) سوار بود و درفش خاص کوروش را در دست داشت. بعد از آن اشيا و اثاثيه ي زرين و نفايس و ذخايري كه مخصوص کوروش بود – يك تاك از زر و مقداري ظروف و جامه هاي زرين – حركت مي دادند
همين كه نزديك شهر رسيدند داريوش ايستاد و مشايعين را امر به توقف داد و خود با چهره اي اندوهناك ،‌ آرام بر فراز گردونه رفت و بر تابوت بوسه زد ؛ همه ي حاضران خاموش بودند و نفس ها حبس گرديده بود. به فرمان داريوش دروازه هاي قصر شاهي ( تخت جمشيد ) را گشودند و جنازه را به قصر خاص بردند. تا سه شبانه روز مردم با احترام از برابر پيكر کوروش مي گذشتند و تاجهاي گل نثار مي كردند و موبدان سرودهاي مذهبي مي خواندند.
روز سوم كه اشعه ي زرين آفتاب بر برج و باروهاي كاخ باعظمت هخامنشي تابيد ، با همان تشريفات جنازه را به طرف پاسارگاد – شهري كه مورد علاقه ي خاص کوروش بود - حركت دادند. بسياري از مردم دهات و قبايل پارسي براي شركت در اين مراسم سوگواري بر سر راهها آمده بودند و گل و عود نثار مي كردند.
در كنار رودخانه ي کوروش ( كر) مرغزاري مصفا و خرم بود. در ميان شاخه هاي درختان سبز و خرم آن بناي چهار گوشي ساخته بودند كه ديوارهاي آن از سنگ بود.
هنگامي كه پيكر کوروش به خاك مي سپردند ، پيران سالخورده و جوانان دلير ، يكصدا به عزاي سردار خود پرداختند. در دخمه مسدود شد ، ولي هنوز چشمها بدان دوخته بود و كسي از فرط اندوه به خود نمي آمد كه از آن جا ديده بردوزد. به اصرار داريوش ، مشايعين پس از اجراي مراسم مذهبي همگي بازگشتند و تنها چند موبد براي اجراي مراسم مذهبي باقي ماندند.

درباره کورش بزرگان چه گفته اند : 

کورش در تورات :
خداوند درباره کورش مي گويد که او شبان من است و هر چه او کند آن است که من خواسته ام . منم ( خداوند ) که او ( کورش ) را از جانب مشرق بر انگيختم تا عدالت را روي زمين برقرار کند . من امتها را تسليم وي ميکنم و او را بر پادشاهان سروري ميبخشم و ايشان را مثل غبار به شمشير وي و مانند کاهي که پراکنده شود به کمال او تسليم مي کنم . من کورش را به عدالت بر انگيختم و تمامي راهها را در پيش رويش استوار خواهم ساخت . منم که شاهين خود را ( کورش ) را از جانب مشرق فرا خواندم و دوران عدالت را نزديک آوردم . خداوند کورش را برگزيد و فرماندار جهانش کرده است . بازوي او را بر کلدانيها فرو خواهد آورد و راه او را همجه هموار خواهد ساخت . در سال اول سلطنت کورش پادشاه پارس کلام خدا کامل شد . خداوند روح کورش پادشاه فارس را برانگيخت تا در تمامي سرزمينها خود فرماني صادر کند که ( يهوه ) خداي آسمانها تمام ممالک زمين را بر من داده است و امر داده است خانه براي او در اورشليم بنا کنم .
گيريشمن :
باستان شناس فرانسوي ميگويد کمتر پادشاهي است که پس از خود چنين نام نيکي باقي گذاشته باشد . کورش سرداري بزرگ و نيکوخواه بود . او آنقدر خردمند بود که هر زماني کشور تازه اي را تسخير مي کرد به آنها آزادي مذهب ميداد و فرمانرواي جديد را از بين بوميان آن سرزيمن انتخاب مينمود . او شهر ها را ويران نمي نمود و قتل عام و کشتار نمي کرد . ايرانيان کورش را پدر و يونانيان که سرزمينشان بوسيله کورش تسخير شده بود وي را سرور و قانونگذار مي ناميدند و يهوديان او را مسيح خداوند مي خوانند
کنت دوگوبينو سفير اسبق فرانسه در تهران :
تا کنون هيچ انساني موفق نشده است اثري را که کورش در تاريخ جهان باقي گذاشت - در افکار ميليونها مردم جهان بوجود آورد . من اذعان ميدارم که اسکندر و سزار و کورش که سه مرد اول جهان شده اند کورش در صدر انها قرار دارد . و تا کنون کسي در جهان بوجود نيامده است که بتواند با او برابري کند و او همانطور که در کتابهاي ما آمده است مسيح خداوند است .
افلاطون :
کورش سرداري بزرگ بود . در زمان او ايرانيان از آزادي برخوردار بودند و بر بسياري از ملتهاي ديگر فرمانروايي مي نمودند . بعلاوه او به همه مللي که زير فرمانروايي او بودند آزادي مي بخشيد و همه او را ستايش مينمودند .  سربازان او پيوسته براي وي آماده جانفشاني بودند و به خاطر او از هر خطري استقبال ميکردند .
ويل دورانت :
تاريخ نويس نامدار آمريکايي . کورش از افرادي بوده که براي فرمانروايي آفريده شده بود . به گفته امرسون همه از وجود او شاد بودند . روش او در کشور گشايي حيرت انگيز بود . او با شکست خوردگان با جوانمردي و بزرگواري برخورد مي نمود . بهمين دليل يونانيان درباره او داستهاي بيشماري نوشته اند و او را بزرگترين جهان قهرمان پيش از اسکندر مينامند . او کرزوس را پس از شکست از سوختن در ميان هيزمهاي آتش نجات داد و بزرگش داشت و او را مشاور خود ساخت و يهوديان در بند را آزاد نمود .

کلمان هوار - خاورشناس بزرگ فرانسوي :

در سال 558 قبل از ميلاد بر تخت پادشاهي ايران جلوس کرد . وي با فتوحاتي ناگهاني و شگفت انگيز امپرتوري و شاهنشاهي پهناوري را از خود بر جاي گذاشت که تا آن روزگار کسي به دنيا نديده بود . کورش سرداربزرگ و سرآمد دنياي آن روزگار بود . او اقوام مختلف را مطيع خود کرد . او اولين دولت مقتدر و منظم را در جهان پايه ريزي کرد . براي احترام به مردمان کشورهاي ديگر معابدشان را بازسازي کرد

وي پيرو دين يکتا پرستي مزديسنا زرتشت بود . ولي به هيچ عنوان دين خود را بر ملل مغلوب تحميل ننمود .

با روي كار آمدن كوروش بزرگ، براي نخستين‌بار بشر موفق مي‌شود كه از مرحله‌ «شهر – تمدني» و «قوم – تمدني» پا به مرحله‌ «كشور – تمدني» و «ملت – تمدني» بگذارد

آن‌هم با ميل و همراهي تيره‌هاي گوناگون، نه آن ‌گونه كه پيش از هخامنشيان رسم بود بارابطه غالب – مغلوبي و چپاول سرزمين‌ها به‌نفع پيروزمندان.

اين ‌گونه است كه دويست سال نخست از تاريخ بشر يعني از سده‌ پنجم تا سده‌ سوم پيش از ميلاد مترادف با تاريخ ايران است چرا كه شاهنشاهي هخامنشي ايران، تمام مراكز تمدني آن زمان را به استثناي چين شامل مي‌شد.

 بسياري از تاريخ ‌پژوهان بر اين باورند كه اگر هخامنشيان در آن هنگام پيشوايي بشر را عهده ‌دار نمي‌شدند و جهان‌داري را بر پايه‌ استقرار صلح و تأمين حقوق و هويت مردمان مغلوب نمي‌گذاردند و با آرزوها و شور ايمان خود، جنبش تازه‌اي نمي‌آفريدند، به احتمال قوي تمدن به تندي رو به زوال مي ‌گذاشت و بر سر جهان متمدن همان مي ‌آمد كه پس ازانحطاط روم نصيب اروپا شد و سده‌ها ملل آن قاره را در تاريكي قرون وسطي مدفون كرد .

با تشكيل شاهنشاهي ايران نه تنها تمدن‌هاي كهنه دوباره جان گرفتند بلكه تيره‌هاي تابع ايران خود را در جهان تازه‌اي ديدند كه بارها از آنچه به ياد داشتند پهناورتر و امن ‌تر و پيشرفته تر بود. پيشرفت سريع فرهنگ و هنر اين گستره‌ بزرگ، خود گواهي روشن از امکانات اين جهان تازه و بهترين محرك دگرگوني و پيشرفت تمدن‌هاي باستاني به شمار مي‌رود. هيچ يك از تمدن‌هاي باستاني با سرنوشت مردمي به شمار و گوناگوني مردمان تابع هخامنشيان بستگي نداشته و به وسيله‌ اين مردمان در نسل‌هاي پسين مؤثر واقع نشده است.

هم‌چنين هيچ ‌يك از تمدن‌هاي ديگر نتوانسته در پيشرفت شهرآييني، جوانب مختلف زندگاني را به اندازه‌ ايرانيان مراعات نمايد و مشخصات اصيل آيين و فرهنگ و هنر را هماهنگ ساخته، جهاني بوجود آورد كه با اميد و آرامش و شكوه جهان هخامنشي برابري كند.

پس از جنگ جهاني دوم درآمريكا كه نيرومندترين فاتح آن جنگ بود اين فكر كه مي‌شود و بايد از تمام ملل مختلف يك واحد بزرگ (يك جهان واحد) ساخت پا گرفت و چند سالي ماده‌اي از مرام انديش‌مندان آن كشور را تشكيل مي‌داد. هخامنشيان نه تنها نخستين باني اين فكر بودند، بلكه هنوز هم هيچ دولتي به اندازه‌ آنان در پيشرفت عملي به سوي اين هدف توفيق نيافته است.

ايرانيان يكتاپرست و باورمند بودند كه همه‌ جهان را يك آفريدگار به وجود آورده و همه‌ هستي يك اصل مشترك دارد. اين ايمان به يگانگي جهان هستي نه در هيچ قومي پيش از هخامنشيان ديده شد و نه يهوديان، يونانيان و روميان توانستند به اين ايمان برسند.

هيچ‌يك از جهان‌گيران به اندازه‌ هخامنشيان مقيد به رعايت هويت و فرهنگ مردمان مغلوب نبوده و به اندازه‌ آنان تلاش نكرده است از فاصله‌ ميان پيروز و شکست خورده بكاهد. هخامنشيان پياده‌كننده اين فكر بودند كه مي‌شود از تمام مردمان جهان و به نفع همه‌ آنان يك واحد بزرگ ساخت يعني همه‌ مردمان مختلف را از هر نژاد و آيين كه باشند زير يك پرچم جمع و به هر يك كمك نمود تا با حفظ هويت خود در حدود ا مکاناتش پيش برود.

ج. ل. هوت مي‌نويسد: «اقدام اين امپراتوري (هخامنشي) به ايجاد وحدت ميان تمام آنچه از تمدن‌هاي مختلف خاورميانه باقي مانده بود، شگفت‌انگيز است»

صلح هخامنشي كه از اين جهان‌داري و اين جهان‌منشي به‌وجود آمده به باور بيشتر تاريخ‌نويسان باختر، خود يكي از ارزنده ‌ترين خدمت‌هايي است كه ايرانيان در طي دويست‌سال اول نيرومندي خود به بشر و به پيشرفت تمدن نموده‌اند.

ريچارد فراي مي‌آورد: در «فتوحات ايرانيان... آنچه متفاوت بود سنت تازه آشتي دادن و همراه با آن هدف كوروش در استقرار يك صلح هخامنشي بود»و در جاي ديگر مي‌نويسد: «ايرانيان نه فقط در جنوب روسيه و شمال قفقاز بلكه هم‌چنين در سيبري و آلتاي و تركستان چين و تركستان روسيه فعاليت داشتند... شايد يكي از جالب‌ترين كشفيات روزگار اخير در اين ناحيه در « گوركان پازيريك» در ناحيه‌ «گورنو آلتاي» در جنوب سيبري در جايي كه گورهاي پر ثروت يخ‌زده پيدا شده به‌عمل آمده است. قديمي‌ترين فرش دنيا با نقش‌هاي هخامنشي... و بسياري چيزهاي ديگر حاكي از يك تجارت پررونق با ايران در روزگاري به قدمت زمان هخامنشيان مي باشد... به‌نظر مي‌آيد كه تمام ناحيه از «آلتاي» يا بلكه از ديوار چين تا «ترانسيلوانيا» و مجارستان نوعي وحدت وجود داشته و ايرانيان بزرگ‌ترين نقش را در اين سرزمين پهناور دست‌كم براي هزار سال، تا تسلط هون‌ها در قرن اول تاريخ ما (پس از ميلاد مسيح) ايفا نموده‌اند»

ويل دورانت و ل. پارتي و بسياري ديگر باز همين جهان‌منشي ايرانيان را تأييد مي‌كنند و هرتسفلد مي‌نويسد: «مذهب زرتشت و آيين بودا و عقايد يهود گواه ثابت پيشرفت بي‌نظير فكر بشر در نتيجه صلح هخامنشي است» صلح هخامنشي را چندين‌بار ضرورت مقابله با ياغيان داخلي و يا همسايگان طمع‌كار مختل نمود ولي تمام اين اختلاف‌ها به‌نسبت آنچه پيش از ايرانيان معمول بوده يا پس از آنان بر سر خاورميانه آمده و هنوز مي‌آيد ناچيز محسوب مي‌شود.

ايران هخامنشي يك مذهب رسمي كه براي ترويج آن جهاد نمايد نداشت و شاهنشاهان هخامنشي بر يك سازمان مذهبي رياست نمي‌كردند. برعكس چنان‌كه پيش از اين نيز اشاره شد اين پادشاهان به مذاهب گوناگون اتباعشان احترام مي‌گذاردند و ايراني و بابلي و يوناني و مصري و هندي، آزادانه دنبال عقايد خود مي‌رفتند.

با در نظر گرفتن كشتارها و ويراني‌هايي كه متعصبان اديان مختلف در طي تاريخ سبب شده‌اند مي‌توان پي برد كه آزاد گذاردن مردم در امور مذهبي تا چه اندازه مغتنم بوده آن هم در زماني كه مذهب، تمام جوانب زندگاني راشامل مي‌شده است.

عظمت انقلاب هخامنشي هنگامي بهتر روشن مي‌شود كه رفتار ايرانيان با رفتار مردمان ديگر دوره باستان مقايسه شود و يا رفتار جهان‌گيران پس از ايشان مورد نظر قرار گيرد. نه تنها جهان‌گيراني چون اسكندر و چنگيز و تيمور و آتيلا بلكه فاتحان جنگ‌هاي تاريخ معاصر و يا رفتارهاي مبتني بر دشمني‌ها و تبعيض‌هاي مذهبي و نژادي مانند آنچه هنوز هم موارد زياد آن ديده مي‌شود .

شاهنشاهي ايران با نخستين اعلاميه حقوق بشر آغاز مي‌شود. هنگامي كه كوروش بزرگ در پي شكايت گروهي از مردمان و بزرگان بابل از پادشاهشان، با سپاه پيروز خود به درون آن شهر پا گذارد، اعلاميه‌اي منتشرساخت كه اگر عين آن به دست نيامده بود كسي نمي‌توانست باور كند كه پادشاهي در دو هزار و پانصد سال پيش از اين، در منتهاي قدرت خود و در روزگاري كه هيچ نيرويي در برابرش نمي‌ديد و در وضعي كه مردمان مغلوب و خدايان ايشان ، انتظاري جز نظير آنچه آشور باني‌پال بر سر ايلام آورد – و با افتخار در سنگ‌نوشته‌هايش از ويران و چپاول كردن آن سرزمين ياد كرد- نمي‌توانستند داشته باشند، از پيروزي نظامي كامل خود براي انجام يك انقلاب اساسي به نفع خود مغلوبان استفاده نمايد

در اين اعلاميه، نطفه‌ي بسياري از اصول اساسي ميثاق جهاني حقوق بشر كه مجمع عمومي سازمان ملل متحد در سال 1948 ميلادي به اتفاق آرا تصويب نمود، به چشم مي‌خورد

اگر اعلاميه‌ كوروش بزرگ يك تظاهر سياسي صرف هم بود، باز از اين جهت كه سرداري به قدرت باني شاهنشاهي ايران به جاي آن‌كه چون آشور باني‌پال به كشتن‌ها و ويران كردن‌ها بنازد لزوم رعايت احوال و حقوق ديگران را وعده مي‌دهد نماينده‌ يك تفاوت اساسي اخلاقي و فكري ميان ايرانيان و ديگر مردمان فاتح محسوب مي‌شد تا چه رسد كه به حكم اسناد تاريخي و پژوهشي خاورشناسان مسلم باشد كه رفتار كوروش بزرگ و جانشينان‌اش عملاً و حقيقتاً با اصول اين اعلاميه برابر بوده است

آزاد كردن يهودياني كه بخت‌النصر دوم، پادشاه بابل، در 586 پيش از ميلاد، پس از تسخير اورشليم اسير كرده و به بابل آورده بود و كمك به اين اسيران براي آن‌كه به بيت‌المقدس برگردند و معبد خود را از نو بسازند يك نمونه از رفتار هخامنشيان است كه چون در چند قسمت از كتاب مقدس به آن اشاره شده در باختر شهرت يافته است ولي روش هخامنشيان با مردمان ديگر نيز بر همين منوال بوده است

کوروش دوم ، معروف به کوروش بزرگ يا کوروش کبير ( ۵۷۶-۵۲۹ پيش از ميلاد ) شاه پارسي ، به‌خاطر بخشندگي‌، بنيان گذاشتن حقوق بشر ، پايه گذاري نخستين امپراطوري چند مليتي و بزرگ جهان، آزاد کردن برده ها و اسرا، احترام به عقايد و مذاهب مختلف، گسترش تمدن و... شناخته شده‌است. کوروش نخستين شاه ايران و بنيان‌گذار دوره‌ي شاهنشاهي ايرانيان مي باشد.

واژه کوروش يعني "خورشيدوار". کور يعني "خورشيد" و وش يعني "مانند".

ايرانيان کوروش را پدر و يونانيان ، که وي ممالک ايشان را تسخير کرده بود ، ‌او را سرور و قانونگذار مي ناميدند . يهود يان اين پادشاه را به منزله ممسوح پروردگار محسوب مي داشتند ،‌ضمن آنکه بابليان او را مورد تأييد مردوک مي دانستند . درباره شخصيت ذوالقرنين که در کتابهاي آسماني يهوديان، مسيحيان و مسلمانان از آن سخن به ميان آمده ، چند گانگي وجود دارد و اين که به واقع ذوالقرنين چه کسي است به طور قطعي مشخص نشده . کوروش سرسلسله هخامنشي ، داريوش بزرگ ، خشايارشا ، اسکندر مقدوني گزينه هايي هستند که جهت پيدا شدن ذوالقرنين واقعي درباره آنها تحقيقاتي صورت گرفته ، اما با توجه به اسناد و مدارک تاريخي و تطبيق آن با آيات قرآن ، تورات ، و انجيل تنها کوروش بزرگ است که موجه ترين دلايل را براي احراز اين لقب دارا مي باشد.

توضيح: روز جهاني بزرگداشت کوروش بزرگ 29 اکتبر ميباشد. (رجوع کنيد به: روزشمار

(تاريخ ايران )

دوره جواني

تبار کوروش از جانب پدرش به پارس‌ ها مي رسد که براي چند نسل بر انشان , در جنوب غربي ايران, حکومت کرده بودند. کوروش درباره خاندانش بر سفالينۀ استوانه شکلي محل حکومت آن‌ها را نقش کرده است. بنياد‌گذار سلسلۀ هخامنشي, شاه هخامنش انشان بوده که در حدود 700 مي‌زيسته است. پس از مرگ او, تسپس انشان به حکومت رسيد. تسپس نيز پس از مرگش توسط دو نفر از پسرانش کوروش اول انشان و آريارمنس فارس در پادشاهي دنبال شد. سپس، پسران هر کدام, به ترتيب کمبوجيه اول انشان و آرسامس فارس, بعد از آن‌ها حکومت کردند. کمبوجيه اول با شاهدخت ماندانا دختر آژدهاک پادشاه قبيله ماد و دختر شاه آرينيس ليديه, ازدواج کرد و کوروش بزرگ نتيجه اين ازدواج بود.

تاريخ نويسان باستاني از قبيل هرودوت , گزنفون , و کتزياس درباره چگونگي زايش کوروش اتفاق نظر ندارند. اگرچه هر يک سرگذشت تولد وي را به شرح خاصي نقل کرده‌اند, اما شرحي که آنها درباره ماجراي زايش کوروش ارائه داده‌اند, بيشتر شبيه افسانه مي باشد. تاريخ نويسان نامدار زمان ما همچون ويل دورانت و پرسي سايکس , و حسن پيرنيا شرح چگونگي زايش کوروش را از هرودوت برگرفته‌اند. بنا به نوشته هرودوت, آژدهاک شبي خواب ديد که از دخترش آنقدر آب خارج شد که همدان و کشور ماد] و تمام سرزمين آسيا را غرق کرد. آژدهاک تعبير خواب خويش را از مغ‌ ها پرسش کرد. آنها گفتند از او فرزندي پديد خواهد آمد که بر ماد غلبه خواهد کرد. اين موضوع سبب شد که آژدهاک تصميم بگيرد دخترش را به بزرگان ماد ندهد, زيرا مي ترسيد که دامادش مدعي خطرناکي براي تخت و تاج او بشود. بنابر اين آژدهاک دختر خود را به کمبوجيه اول به زناشويي داد.

ماندانا پس از ازدواج با کمبوجيه باردار شد و شاه اين بار خواب ديد که از شکم دخترش تاکي روييد که شاخ و برگهاي آن تمام آسيا را پوشانيد. پادشاه ماد ، اين بار هم از مغ ها تعبير خوابش را خواست و آنها اظهار داشتند، تعبير خوابش آن است که از دخترش ماندان فرزندي بوجود خواهد آمد که بر آسيا چيره خواهد شد. آژدهاک بمراتب بيش از خواب اولش به هراس افتاد و از اين رو دخترش را به حضور طلبيد. دخترش به همدان نزد وي آمد. پادشاه ماد بر اساس خوابهايي که ديده بود از فرزند دخترش سخت وحشت داشت، پس زاده‌ي دخترش را به يکي از بستگانش هارپاگ ، که در ضمن وزير و سپهسالار او نيز بود، سپرد و دستور داد که کوروش را نابود کند. هارپاگ طفل را به خانه آورد و ماجرا را با همسرش در ميان گذاشت. در پاسخ به پرسش همسرش راجع به سرنوشت کوروش، هارپاگ پاسخ داد وي دست به چنين جنايتي نخواهد آلود, چون يکم کودک با او خوشايند است. دوم چون شاه فرزندان زياد ندارد دخترش ممکن است جانشين او گردد, در اين صورت معلوم است شهبانو با کشنده فرزندش مدارا نخواهد کرد. پس کوروش را به يکي از چوپان‌هاي شاه به‌ نام ميترادات (مهرداد) داد و از از خواست که وي را به دستور شاه به کوهي در ميان جنگل رها کند تا طعمه‌ي ددان گردد.

چوپان کودک را به خانه برد. وقتي همسر چوپان به نام سپاکو از موضوع با خبر شد, با ناله و زاري به شوهرش اصرار ورزيد که از کشتن کودک خودداري کند و بجاي او, فرزند خود را که تازه زاييده و مرده بدنيا آمده بود, در جنگل رها سازد. ميترادات شهامت اين کار را نداشت, ولي در پايان نظر همسرش را پذيرفت. پس جسد مرده فرزندش را به ماموران هارپاگ سپرد و خود سرپرستي کوروش را به گردن گرفت.

روزي کوروش که به پسر چوپان معروف بود, با گروهي از فرزندان اميرزادگان بازي مي کرد. آنها قرار گذاشتند يک نفر را از ميان خود به نام شاه تعيين کنند و کوروش را براي اين کار برگزيدند. کوروش همبازيهاي خود را به دسته‌هاي مختلف بخش کرد و براي هر يک وظيفه‌اي تعيين نمود و دستور داد پسر آرتم بارس را که از شاهزادگان و سالاران درجه اول پادشاه بود و از وي فرمانبرداري نکرده بود تنبيه کنند. پس از پايان ماجراي, فرزند آرتم بارس به پدر شکايت برد که پسر يک چوپان دستور داده است وي را تنبيه کنند. پدرش او را نزد آژدهاک برد و دادخواهي کرد که فرزند يک چوپان پسر او را تنبيه و بدنش را مضروب کرده است. شاه چوپان و کوروش را احضار کرد و از کوروش سوال کرد: "تو چگونه جرأت کردي با فرزند کسي که بعد از من داراي بزرگترين مقام کشوري است, چنين کني؟" کوروش پاسخ داد: "در اين باره حق با من است, زيرا همه آن‌ها مرا به پادشاهي برگزيده بودند و چون او از من فرمانبرداري نکرد, من دستور تنبيه او را دادم, حال اگر شايسته مجازات مي باشم, اختيار با توست."

آژدهاک از دلاوري کوروش و شباهت وي با خودش به انديشه افتاد. در ضمن بياد آورد, مدت زماني که از رويداد رها کردن طفل دخترش به کوه مي گذرد با سن اين کودک برابري مي کند. بنابراين آرتم بارس را قانع کرد که در اين باره دستور لازم را صادر خواهد کرد و او را مرخص کرد. سپس از چوپان درباره هويت طفل مذکور پرسشهايي به عمل آورد. چوپان پاسخ داد: "اين طفل فرزند من است و مادرش نيز زنده است." اما شاه نتوانست گفته چوپان را قبول کند و دستور داد زير شکنجه واقعيت امر را از وي جويا شوند.

چوپان در زير شکنجه وادار به اعتراف شد و حقيقت امر را براي آژدهاک آشکار کرد و با زاري از او بخشش خواست. سپس آژدهاک دستور به احضار هارپاگ داد و چون او چوپان را در حضور پادشاه ديد, موضوع را حدس زد و در برابر پرسش آژدهاک که از او پرسيد: "با طفل دخترم چه کردي و چگونه او را کشتي؟" پاسخ داد: "پس از آن که طفل را به خانه بردم, تصميم گرفتم کاري کنم که هم دستور تو را اجرا کرده باشم و هم مرتکب قتل فرزند دخترت نشده باشم".

کوروش در دربار کمبوجيه اول خو و اخلاق والاي انساني پارس‌ها و فنون جنگي و نظام پيشرفته آن‌ها را آموخت و با آموزش‌هاي سختي که سربازان پارس فرامي‌گرفتند پرورش يافت.

دوره قدرت

هارپاگ بزرگان ماد را که از نخوت و شدت عمل شاهنشاه ناراضي بودند بر ضد آژدهاک شورانيد و موفق شد, کوروش را وادار کند بر ضد پادشاه ماد لشکرکشي کند و او را شکست بدهد. با شکست کشور ماد بوسيله پارس که کشور دست نشانده و تابع آن بود, پادشاهي ۳۵ ساله آژدهاک پادشاه ماد به انتها رسيد, اما کوروش به آژدهاک آسيبي وارد نياورد و او از را نزد خود نگه داشت. کوروش به اين شيوه در پادشاهي ماد و ايران را به دست گرفت و خود را پادشاه ايران اعلام نمود. کوروش پس از آنکه ماد و پارس را متحد کرد و خود را شاه ماد و پارس ناميد ، در حاليکه بابل به او خيانت کرده بود ، خردمندانه از کرزوس ، شاه ليدي خواست تا حکومت او را به رسميت بشناسد و در عوض کوروش نيز سلطنت او را بر ليدي قبول نمايد . اما کرزوس در کمال کم خردي به جاي قبول اين پيشنهاد به فکر گسترش مرزهاي کشور خود افتاد و به اين خاطر با شتاب سپاهيانش را از رود هالسي ( قزل ايرماق امروزي در کشور ترکيه ) که مرز کشوري وي و ماد بود گذراند و کوروش هم با ديدن اين حرکت خصمانه ، از همدان به سوي ليدي حرکت کرد و دژ سارد که آن را تسخير ناپذير مي پنداشتند ، با صعود تعدادي از سربازان ايراني از ديواره هاي آن سقوط کردو کرزوس، شاه ليدي به اسارت ايرانيان درآمد و کوروش مرز کشور خود را به درياي روم و همسايگي يونان يان رسانيد . نکته قابل توجه رفتار کوروش پس از شکست کرزوس است . کوروش، شاه شکست خورده ليدي] را نکشت و تحقير ننمود، بلکه تا پايان عمر تحت حمايت کوروش زندگي کرد و مردم سارد علي رغم آن که حدود سه ماه لشکريان کوروش را در شرايط جنگي و در حالت محاصره شهر خود معطل کرده بودند ، مشمول عفو شدند . پس از ليدي کوروش نواحي شرقي را يکي پس از ديگري زير فرمان خود در آورد و به ترتيب گرگان (هيرکاني)، پارت ، هريو ( هرات )، رخج ، مرو ، بلخ ، زرنگيانا ( سيستان ) و سوگود (نواحي بين آمودريا و سيردريا ) و ثتگوش (شمال غربي هند ) را مطيع خود کرد . هدف اصلي کوروش از لشکر کشي به شرق تأ مين امنيت و تحکيم موقعيت بود و گرنه در سمت شرق ايران آن روزگار حکومتي که بتواند با کوروش به معارض بپردازد وجود نداشت . کوروش با زير فرمان آوردن نواحي شرق ايران ، وسعت سرزمين هاي تحت تابعيت خود را دو برابر کرد . حال ديگر پادشاه بابِل از خيانت خود به کوروش و عهد شکني در حق وي که در اوائل پيروزي او بر ماد انجام داده بود واقعاً پشيمان شده بود . البته ناگفته نماند که يکي از دلايل اصلي ترس « نابونيد » پادشاه بابِل،‌ همانا شهرت کوروش به داشتن سجاياي اخلاقي و محبوبيت او در نزد مردم بابِل از يک سو و نيز پيش بيني هاي پيامبران بني اسرائيل درباره ازادي قوم يهود به دست کوروش از سوي ديگر بود.

بابِل بدون مدافعه در 22 مهرماه سال 539 ق.م سقوط کرد و فقط محله شاهي چند روز مقاومت ورزيدند ، پادشاه محبوس گرديدو کوروش طبق عادت در کمال آزاد منشي با وي رفتار کرد و در سال بعد (538ق.م ) هنگامي که او در گذشت عزاي ملي اعلام شد و خود کوروش در آن شرکت کرد . با فتح بابِل مستعمرات آن يعني سوريه ، فلسطين و فنيقيه نيز سر تسليم پيش نهادند و به حوزه حکومتي اضافه شدند رفتار کوروش پس از فتح بابل جايگاه خاصي بين باستان شناسان و حتي حقوقدانان دارد . او يهود يان را آزاد کرد و ضمن مسترد داشتن کليه اموالي که بخت النصر (نبوکد نصر) پادشاه مقتدر بابِل در فتح اورشليم از هيکل سليمان به غنيمت گرفته بود ، کمک هاي بسياري از نظر مالي و امکانات به آنا ن نمود تا بتوانند به اورشليم بازگردند و دستور بازسازي هيکل سليمان را صادر کرد و به همين خاطر در بين يهوديان به عنوان منجي معروف گشت که در تاريخ يهود و در تورات ثبت است .

کوروش کبير (Cyrus the Great)

کوروش کبير

کوروش کبير (529-580 قبل از ميلاد) اولين امپراتور هخامنشي بود. او کسي بود که حکومت پارس را با در هم آميختن دو قبيله اصلي ايراني - مادها و پارسيان- به وجود آورد. از او به عنوان کشورگشايي بزرگ ياد شده است زيرا در زماني، حاکم بزرگترين امپراتوريهايي بود که تا کنون به وجود آمده اند. او به خاطر بردباري بي مانند و رفتار بزرگ منشانه اش در برابر مغلوبين جنگ نيز شهرت فراواني دارد.

کوروش به محض غلبه بر مادها، دولتي را براي اين قلمرو خود در نظر گرفت و مامورين دولتي را از بين بزرگان هر دو قبيله برگزيد. پس از فتح آسياي صغير(شبه جزيره بزرگي که در ميان درياي مديترانه و درياي سياه قرار دارد)، کوروش سپاه خود را به سمت مرزهاي شرقي حرکت داد. با ادامه حرکت به سمت شرق، او سرزمينهاي مسير خود تا رود سيحون ( آمودريا) را فتح کرد و پس از عبور از سيحون، به سي دريا در آسياي مرکزي رسيد و در آنجا به منظور دفاع از اين مرزها در برابر هجوم قبايل کوچ نشين آسياي مرکزي، شهرهايي با برج وباروي مستحکم و نيرومند بنا کرد.

پيروزيهاي کوروش در شرق موجب شد تا موقعيت براي فتح غرب مناسب شود.حالا نوبت بابل و مصر بود. زماني که کورش بابل را فتح کرد، به يهوديان ساکن آن اجازه داد تا به " سرزمين موعود" باز گردند و با برخورد توام با احترام و مدارا با اعتقادات مذهبي و آداب و رسوم نژادهاي ديگر، به عنوان يک فاتح آزادي بخش، مشهور شد و امروز نام کوروش، به عنوان يکي از محبوب ترين و مورد احترام ترين امپراتوران در تاريخ به ثبت رسيده است.

فرمان کوروش کبير
فرمان کوروش کبير که بر روي يک استوانه گلين، به خط ميخي و به زبان آريايي نوشته شده است، در 1878 در جريان حفاريهاي محل تمدن بابل، به دست آمد. در اين فرمان، کوروش، شيوه رفتار انساني با ساکنان سرزمين بابل را براي فاتحان ايراني شرح داده است.

اين سند به عنوان اولين منشور حقوق بشر شناخته شده است و در سال 1971، سازمان ملل متحد ترجمه متن آنرا به تمام زبانهاي رسمي به چاپ رساند و آن را در اختيار دفاتر اين سازمان در کشورهاي مختلف قرار داد.

در اينجا بخش آغاز اين فرمان را مي خوانيد:
"آنگاه که من به آرامش و بي آزاربه بابل در آمدم در ميان هلهله و شادي اورنگ فرمانروايي را در در کاخ پادشاهي استوار داشتم ... بي شمار سپاهانم به صلح در بابل گام بر داشتند. روا نداشتم کسي وحشت را بر سرزمين سومر و اکد فرا آرد. نيازمنديهاي بابل و تمامي پرستشگاه هاي آنان را پيش ديده داشتم و در بهبود زندگي همگان کوشيدم. همه يوغ هاي ننگين بردگي را از مردمان بابل بر داشتم. خانه هاي ويرانشان را آباد کردم. به تيره بختيهاشان پايان دادم. مردوک مهتر خداي، از کردارم شاد شد و به من کوروش، پادشاهي که او را نيايش کرد و به کمبوجيه پسرم ... و به همه سپاهيانم، مهربانانه برکت داد از ته دل در پيشگاهش خدايگاني والاي او را بس گرامي داشتيم. و همه پادشاهاني که در بارگاه خود به تخت نشسته اند در چهار گوشه جهان از فرا دريا تا فرو دريا ... همه ي پادشاهان باختر زمين که در خيمه ها سکونت داشتند براي من خراج گران آوردند و در بابل بر پايم بوسه زدند. از... تا شهرهاي اشور و شوش آگاده اشنونا شهرهاي زمبان مورنو در تا قلمرو سرزمين گوتيوم شهرهاي مقدس فراسوي دجله را که پرستشگاه هاشان دير زماني ويران بود مرمت کردم و پيکره ي ايزداني را که ميان آنان جاي داشتند به جاي خود بازگرداندم و در منزلگاهي پايدار اقامت دادم. تمام مردمان آواره را جمع کردم و خانه هاشان را به آنان باز گرداندم ... اجازه دادم همگان در صلح بزيند." سد ذوالقرنين تا کي دوام خواهد آورد؟

آيه 98 سوره کهف اينطور ميگه: (ذوالقرنين) گفت: اين سد رحمتي است از سوي پروردگار من، پس چون وعده پروردگارم فرا رسد، آن سد را خرد و هموار سازد و وعده پروردگار من راست است. بلافاصله در آيه بعدي لحن آيات تغيير پيدا مي کند و از زبان خداوند مي گويد: و در آن روز ما آنان را چنان رها کنيم که در هم موج زنند، و در صور دميده مي شود و ما همه را جمع مي کنيم. از اين آيه دو آيه اينطور برداشت مي شود که اين سد تا روز قيامت دوام خواهد داشت. بعضي از مفسرين با استناد به احاديث ميگن اين سد پيش از ظهور حضرت مهدي در هم شکسته خواهد شد. من زياد در اين مورد تحقيق نکردم ولي گمان مي کنم اين برداشت از آنجا ناشي مي شود که از چند صد نشانه ظهوري حضرت مهدي يکي خروج ياجوج و ماجوج است و چون عده اي عقيده دارند ياجوج و ماجوج موجودات عجيب الخلقه اي هستند که پشت يک سد زنداني هستند پس اين سد بايد پيش از ظهور مهدي شکسته شود تا ياجوج و ماجوج خارج بشن تا اين نشانه ظهور تحقق پيدا کند. ولي اگر ياجوج و ماجوج همان مغول ها باشند (که بسيار منطقي تر به نظر مي رسد) ديگر نيازي به چنين تفسيري نداريم و ياجوج و ماجوج سالها قبل خروج کرده اند و اين نشانه ظهور تحقق پيدا کرده است. اين با سبک و سياق آيه 99 هم سازگارتر است. به جز سدي که در قفقاز هست، سد باستاني ديگري در جهان نداريم که با مشخصات سد ذوالقرنين سازگار باشد و اينکه تا به الان هم اين سد سالم و پابرجا مانده مي تواند اثباتي بر ادعاي قرآن مبني بر دوام اين سد تا روز قيامت باشد.. الله اعلم!

 

 

سد (ديوار) ذوالقرنين کجا قرار گرفته؟

عده اي گمان مي کردند سد ذوالقرنين همان ديوار چين است که صدها کيلومتر طول دارد ولي کاملا روشن است ديوار چين سد ذوالقرنين نيست چون نه از آهن و مس ساخته شده، و نه در يک تنگه باريک کوهستاني است.

 

بـعـضـى ديگر که ادعا داشتند ذوالقرنين يک پادشاه يمني بود، سد مارب در سرزمين يمن را سد ذوالقرنين مي داسنتند در حالى كه سـد مارب گر چه در يك تنگه كوهستانى بنا شده ولى براى جلوگيرى از سيلاب و به منظور ذخيره آب بوده، و آهن و مس در ساختمان اين سد به کار نرفته است.

 

در قفقاز مـيـان دريـاى خـزر و دريـاى سـيـاه سـلسـله كـوهـهـايى اسـت که هـمـچـون يـك ديـوار شـمال را از جنوب جدا مى كنند، تنها تنگه اى كه در ميان اين كوه هاى ديوار مانند وجود دارد به تنگه داريال معروف است، در اين تنگه ديوار باستاني مقاومي از آهن و مس قرار دارد که هنوز پا برجاست. مورخين معتقدند اين همان سدي است که قرآن از آن سخن مي گويد ولي آيا اين سد را کوروش کبير ساخت؟

 

بله! در آثار باستاني ارمني از اين سد به بهاگ گورايي ياده شده که يعني تنگه کوروش. در نزديکي اين سد رودي است که مردم محلي آن را سائرس (سيروس؟) مي خوانند که به زبان يوناني يعني کوروش.

 

داستان ها و افسانه هاي ساختگي در مورد ذوالقرنين، و ياجوج و ماجوج

در کتب مختلف تاريخي که از قديم به يادگار مانده اند، در آثار ادبي و حتي در احاديثي که منسوب به ائمه کرده اند (معمولا امام صادق! اصولا يه عده هر جا کم مياوردند يه حديث به نام امام صادق جعل مي کردند!) داستان ها و افسانه هاي نادرستي در مورد ذوالقرنين، و ياجوج و ماجوج مي خوانيم. يکي از نشانه هاي ظهور حضرت مهدي خروج ياجوج و ماجوج و هجوم آنها به مسلمانان است. در کتاب مقدس، در مکاشفات يوحنا هم از نشانه هاي ظهور مجدد مسيح به خروج ياجوج و ماجوج اشاره شده. ولي اين باورها کم کم رنگ و بوي افسانه و خرافات هم به خود گرفته اند. در تاريخ طبري در مورد ياجوج و ماجوج اينطور آمده:

 

گويند (کي؟) ياجوج و ماجوج دو برادر بوده اند از فرزندان يافث بن نوح (ع) از پس طوفان به حد مشرق افتادند و از پس آن دو کوه قرار گرفتند و از ايشان نسل پيوست و نسب هر يکي چندين فرزند آمد و خلق بسيار شد و صورت ايشان همچو صورت آدمي است وليکن بقامت يک ارش اند! و هر يک گوش ها دارند پهن که در زمين همي کشند! و جامه ندارند و برهنه باشند و چون خر و گاو و وحش پيش يکديگر جماع کنند و شرم ندارند (البته اين تا حدودي درسته!) و چون بخفتند يک گوش زير کنند!... و طعام ايشان دانه خار خشک است! اين مردمان اندر کوه بسيارند و دين ندارند و خداي را نشناسند و عدد ايشان کمتر نشود! و هيچ مردي از اين جهان بيرون نشود تا او را هزار تن از پشت بيرون نيايد از نر و ماده و ايشان هر وقت از آن کوهها بيرون آيند و مسلمانان را رنجه نمايند و فساد بسيار کنند و هر آدمي که بيابند بکشند..

 

در مورد ذوالقرنين هم همين طور است. در مورد او هم افسانه هاي زيادي داريم که در موثق ترين! آنها اينطور مي خوانيم که ذوالقرنين به همراه عده ديگري من جمله خصر نبي در جستجوي آب حيات (يا آب حيوان) شرق و غرب عالم را سفر کردند. در طول اين سفر وقايع شگفت انگيزي روي داد. ذوالقرنين در حين سفر با موجودات عجيب غريبي (ياجوج و ماجوج) رو به رو شد و آنها را پشت سدي زنداني کرد... سرانجام دوالقرنين در ظلمات ناپديد شد ولي خضر از آب حيات نوشيد و خود را بشست و عمر جاودان يافت..

 

در باورهاي اسلامي چيزي به عنوان درخت معرفت، درخت حيات، و آب حيات نداشته ايم و اين باورها به تدريج از افسانه هاي مسيحت و يهوديت (و شايد هم زرتشتي) وارد کتب ما شده اند. هنوز هم در کتاب هايي مثل: قصص الانبيا، نشانه هاي ظهور حضرت مهدي و غيره از اين باورهاي خرافي در مورد ذوالقرنين و ياجوج و ماجوج بسيار داريم. ببينيد از اسلام و تشيع چه ساخته بودند.

 

ياجوج و ماجوج حقيقي کيانند؟

دو بار از ياجوج و ماجوج در قرآن سخن به ميان آمده، يکي در آيات سوره کهف که خوانديم و ديگري در سوره انبيا آيه 96. از تشبهات و توضيحات آيات قرآن در مي يابيم که ياجوج و ماجوج دو قبيله وحشي، جنگ طلب و خونخوار بودند که از طريق راهزني و قتل و حمله به مردم سرزمين هاي مجاور و غارت اموال آنها روزگار مي گذراندند.

                              

در کتاب مقدس، عهد قديم کتاب حزقيل نبي باب 38 و 39؛ و در عهد جديد در کتاب مکاشفات يوحنا باب 20 که پيشگويي وقايع آخرالزمان و نشانه هاي ظهور مجدد مسيح در آن آمده به ياجوج و ماجوج اشاره شده است. با توجه به اطلاعات کتاب مقدس ياجوج و ماجوج اقوام و قبيله هاي وحشي و غارتگر و نامتمدني بودند که در دوردست ترين نقاط شمال آسيا زندگي مي کردند.

 

در عصر کوروش کبير، پنج قرن پيش از ميلاد مسيح، اين اقوام وحشي به مناطق جنوبي هجوم آوردند ولي کوروش اين هجوم را در همان ابتدا سرکوب کرد و اجازه نداد که ماد و پارس و سرزمين هاي تحت سلطه اش گزندي ببينند. او براي کمک به مردم قفقاز که در مجاورت آنها ساکن بودند در در ميان دو کوه سد قدرتمندي ساخت که اجازه تاخت و تاز ياجوج و ماجوج را مي گرفت.

 

مستندات تاريخي حاکي از آنانند که اين مردمان وحشي پرشمار و پرزاد و ولد بودند و به صورت ناگهاني همچون ريگ هاي بيابان به مناطق جنوبي سرازير مي شدند و به جنگ و غارت و از ميان بردن مردم و شهرها و کتابخانه ها و .. مي پرداختند. در قرن چهارم ميلادي در دوران امپراتوري آتيلا اين اقوام وحشي به مناطق جنوبي سرازير شدند و به قتل و خونريزي پرداختند و امپراتوري روم را نابود کردند. متاسفانه ضربه آخر رو ممالک اسلامي و به خصوص ايران از اين اقوام وحشي دريافت کردند! بله، درست حدس زديد. مستندات تاريخي کاملا گواهند که ياجوج و ماجوج همان مغول ها هستند که در آخرين دوران هجومشان، به رهبري چنگيز خان به بسياري از ممالک اسلامي و عربي حمله کردند و بسياري از شهرها، بناها، و کتابخانه ها را با خاک يکسان کردند و عده ي بسياري را به قتل رساندند.

 

در آيات 83 تا 98 سوره کهف اينطور مي خوانيم:

و (محمد) تو را از ذوالقرنين مي پرسند، بگو: اينک از وي خبري و سخني بر شما مي خوانم. ما او را در زمين قدرت و حکومت داديم و اسباب (رسيدن به) هر چيزي را در اختيارش نهاديم. او نيز از اين اسباب بهره برد. تا به غروبگاه آفتاب رسيد. در آنجا احساس کرد که خورشيد در چشمه تيره و گل آلودي فرو مي رود و در آنجا قومي را يافت. گفتيم اي ذوالقرنين آنها را مجازات مي کني و يا روش نيکي در مورد آنها اتخاد مي کني؟ گفت: آنکس را که ستم کرده است، مجازات خواهيم کرد، سپس به سوي پروردگارش باز مي گردد و خدا او را مجازاتي شديدتر خواهد کرد. و کسي که ايمان آورد و عمل صالح انجام داد، پاداشي نيکوتر خواهد داشت و ما نيز بر او آسان مي گيريم. سپس بار ديگر از اسبابي که در اختيارش گذاشتيم بهره گرفت تا به خاستگاه خورشيد رسيد. در آنجا ديد که خورشيد بر مردمي طلوع مي کند که در برابر تابش آفتاب پوششي براي آنها قرار نداده بوديم. آري اينچنين بود و ما از امکاناتي که نزد ذوالقرنين بود آگاهي داشتيم. باز اسبايي که در اختيار داشت را استفاده کرد و همچنان به راه خود ادامه داد تا به ميان دو کوه رسيد و در کنار آن دو کوه مردمي را يافت که هيچ سخني را نمي فهميدند. او را گفتند: اي ذوالقرنين! ياجوج و ماجوج در اين سرزمين فساد مي کنند، آيا ممکن است ما پاداشي براي تو قرار دهيم و تو ميان ما و آنها سدي ايجاد کني؟ ذوالقرنين گفت: آنچه که پروردگارم در اختيار من گذارده از پيشنهاد شما بهتر است. مرا با نيرو بدني خود ياري دهيد تا ميان شما و آنها سد محکمي بسازم.  قطعات بزرگ آهن برايم بياوريد و آنها را روي هم بچينيد تا زماني که ميان دو کوه پوشانده شود. آتش ييافروزيد و در آن بدميد. آنها دميدند تا قطعات آهن سرخ و گداخته شد، سپس گفت: اکنون مس مذاب بياوريد تا به روي آن بريزيم. سرانجام سد قدرتمندي ساخت که قوم ياجوج و ماجوج قادر نبودند از آن بالا روند يا در آن رخنه کنند. سپس گفت: اين سد رحمتي از سوي پروردگار من است. اما هنگامي که وعده پروردگارم فرا رسد آن را در هم مي کوبد و بدايند که وعده پروردگارم حق است. و در آن روز که جهان پايان مي گيرد ما آنان را چنان رها مي کنيم که در هم موج مي زنند و در صور دميده مي شود و ما همه را جمع مي کنيم....

 

ذوالقرنين که بود؟

خيلي از مورخين علاقه مند بودند که بدانند ذوالقرنين کيست و با کداميک از بزرگ مردان تاريخ تطابق دارد. در اينکه ذوالقرنين چه کسي بوده است در ميان مورخين و محقيق نظرات مختلفي ابراز شده که مهمترين آنها اين سه نظريه هستند:

 

اسکندر مقدوني

بـعـضـى مـعـتـقدند او كسى جزاسكندر مقدونى نيست و معتقدند كه او بعد از مرگ پدرش بر كشورهاى روم و مـغـرب و مصر تسلط يافت، و شهر اسكندريه را بنا نمود، سپس شام و بيت المقدس را در زيـر سـيـطره خود گرفت، و از آنجا به ارمنستان رفت، عراق و ايران را فتح كرد، سپس قـصـد هـنـد و چـين نمود و از آنجا به خراسان بازگشت شهرهاى فراوانى بنا نهاد، و به عراق آمد و بعد از آن در شهر زور بيمار شد و از دنيا رفت، و به گفته بعضى بيش از 36 سال عمر نكرد، جسد او را به اسكندريه بردند در آنجا دفن نمودند. ولي خصوصيات اخلاقي او و اعمالش در جنگها با آنچه که قرآن از ذوالقرنين مي گويد فرق دارد.

 

يکي از پادشاهان يمن

 بعضي از مورخين معتقدند ذو القرنين يكى از پادشاهان يمن بوده است. از اين دسته مورخين مي توان به اصـمـعى در تاريخ عرب قبل از اسلام، و ابن هشام در تاريخ معروف خود بنام سيره و ابوريحان بيرونى در الاثار الباقيه را مى توان نام برد كه از اين نظريه دفاع كرده اند.

 

حتى در اشعار حميرى ها كه از اقوام يمن بودند و بعضى از شعراى جاهليت اشعارى ديده مى شود كه در آنها افتخار به وجود ذو القرنين كرده اند. طبق اين فرضيه ، سدى را كه ذو القرنين ساخته همان سد معروف مارب است.

 

کوروش کبير

سومين و جديدترين نظريه در مورد ذوالفرنين توسط ابوالکلام آزاد از دانشمندان مسلمان هندي مطرح شد. او در کتابش با استنادات تاريخي ادعا مي کند که ذوالقرنين قرآن همان کوروش کبير پادشاه بزرگ هخامنشي است.

 

از آنـجـا كـه نـظـريـه اول و دوم تـقـريـبـا هـيـچ مـدرك قـابل ملاحظه تاريخى ندارد و از آن گذشته، نه اسكندر مقدونى داراى صفاتى است كه قرآن براى ذو القرنين شمرده و نه هيچيك از پادشاهان يمن؛ بـه عـلاوه اسـكـنـدر مـقدونى سد معروفى نساخته، اما سد مارب در يمن سـدى اسـت كـه با هيچيك از صفاتى كه قرآن براى سد ذو القرنين ذكر كرده است تطبيق نـمـى كـنـد، زيـرا سـد ذو القـرنـيـن طبق گفته قرآن از آهن و مس ساخته شده بود، و براى جـلوگـيـرى از هـجـوم اقوام وحشى بوده، در حالى كه سد مارب از مصالح معمولى، و به منظور جمع آورى آب و جلوگيرى از طغيان سيلابها ساخته شده بود، كه شرح آن را قرآن در سوره سبابيان كرده است. ولي نظريه سوم با مستندات تاريخي سازگارتر است و آنچه که در تاريخ از صفات کوروش کبير آمده بسيار شبيه به ذوالقرنين قرآن است.

 

چرا اين شخص ذوالقرنين خوانده مي شد؟

ذوالقرنين به معناي "صاحب دو قرن" يا "صاحب دو شاخ" است. ولي اينکه چرا اين شخص به اين نام خوانده مي شده، بعضى معتقدند اين نامگذارى به خاطر آن است كه او به شرق و غرب عالم رسيد كه عرب از آن تعبير به قرنى الشمس (دو شاخ آفتاب) مى كند. عده اي ديگر معتقدند كه اين نام به خاطر اين بود كه او دو قرن زندگى يا حكومت كرد، و در اينكه مقدار قرن چه اندازه است نيز نظرات متفاوتى دارند. بـعـضـى مـى گويند در دو طرف سر او برآمدگى مخصوصى بود و به خاطر آن به ذو القرنين معروف شد. و بالاخره بعضى بر اين عقيده اند كه تاج مخصوص او داراى دو شاخ بود. ابوالکلام آزاد از اين لقب، استفاده فراوانى براى اثبات نظريه خود كرده است .

 

صفات ذوالقرنين از نگاه قرآن

از قرآن به خوبى استفاده مى شود كه ذو القرنين داراى صفات ممتازى بود، از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره کرد:

● خداوند اسباب پيروزي ها را در اختيار او قرار داد.

● او سـه لشگركشى مهم داشت : نخست به غرب، سپس به شرق و سرانجام به منطقه اى كه در آنجا يك تنگه كوهستانى وجود داشته، و در هر يك از اين سفرها با اقوامى برخورد كرد.

● او مـرد مـؤ مـن و مـوحـد و مـهـربـانـى بـود، و از طـريـق عدل و داد منحرف نمى شد، و به همين جهت مشمول لطف خاص پروردگار بود.

● او يـار نـيـكـوكـاران و دشـمـن ظـالمـان و سـتـمـگـران بـود، و بـه مال و ثروت دنيا علاقه اى نداشت .

● او هم به خدا ايمان داشت و هم به روز رستاخيز.

● او سـازنده يكى از مهمترين و نيرومندترين سدها است، سدى كه در آن به جاى آجر و سنگ از آهن و مس استفاده شد (و اگر مصالح ديگر در ساختمان آن نيز به كار رفته باشد تحت الشـعـاع ايـن فـلزات بـود) و هـدف او از سـاخـتـن ايـن سـد كـمـك بـه گـروهـى مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم ياجوج و ماجوج بوده است.

● او كـسـى بـوده كـه قـبـل از نـزول قـرآن نـامـش در ميان جمعى از مردم شهرت داشت، و لذا يـهـود از پـيـغـمـبـر دربـاره او سـؤ ال كردند، چنانكه قرآن ميگويد يسئلونك عن ذى القرنين : (از تو در باره ذو القرنين سؤ ال مى كنند).

● امـا از قـرآن چـيـزى كـه صـريـحـا دلالت كـنـد او پـيـامـبـر بـوده استفاده نمى شود هر چند تعبيراتى در قرآن هست كه اشعار به اين معنى دارد. از بـسيارى از روايات اسلامى كه از پيامبر و ائمه نقل شده نيز مى خوانيم: او پيامبر نبود بلكه بنده صالحى بود.

 

آيا ذوالقرنين همان کوروش کبير است؟

مورخيني که ادعا دارند ذوالقرنين همان کوروش کبير است سه دليل عمده مطرح مي کنند:

 

1- سؤ ال كنندگان درباره اين ذوالقرنين از پيامبر طبق رواياتى كه در شان نزول آيات آمده يهود بوده اند، و يا قريش به تحريك يهود، بنابراين بايد ريشه اين مطلب را در كتب يهود پيدا كرد.از مـيـان كـتـب مـعـروف يـهـود بـه كـتـاب دانـيـال باب هشتم اينطور مي خوانيم:

 

در سـال سـلطـنت بل شصر به من – دانيال – رويايي ظاهر شد بعد از رويايي كه اولا به من ظاهر شده بود، و در رويا ديدم كـه من در قصر شوشان كه در كشور عيلام است بودم و در خواب ديدم كه در نـزد نـهـر اولاى هـسـتـم و چـشـمـان خـود را بـرداشـته نگريستم و اينكه قوچى در بـرابـر نـهـر بـايـسـتاد و صاحب دو شاخ بود، و شاخهايش بلند... و آن قوچ را به سمت مـغـرب و شمال و جنوب شاخ زنان ديدم، و هيچ حيوانى در مقابلش مـقـاومـت نـتوانست كرد، و از اينكه احدى نبود كه از دستش رهايى بدهد لهذا موافق راى خود عمل مينمود و بزرگ مى شد..

 

در ادامه در همين کتاب مي خوانيم: جبرئيل بر او آشكار گشت و خوابش را چنين تعبير نمود: قوچ صاحب دو شاخ كه ديدى پادشاه مدائن (يا ماد) و پارس است. يـهـود از بـشـارت رؤ يـاى دانـيـال چـنـيـن دريـافتند كه دوران اسارت آنها با قيام يكى از پـادشـاهـان مـاد و فـارس، و پـيـروز شـدنـش بـر شـاهـان بابل، پايان مى گيرد، و از چنگال بابليان آزاد خواهند شد. چـيـزى نـگـذشـت كه كوروش در صحنه حكومت ايران ظاهر شد و كشور ماد و فارس را يـكـى سـاخـت، و سـلطـنـتـى بـزرگ از آن دو پـديـد آورد، و هـمـانـگـونـه كـه رويـاى دانيال گفته بود كه آن قوچ شاخهايش را به غرب و شرق و جنوب مى زند كورش نيز در هر سه جهت فتوحات بزرگى انجام داد. يهود را آزاد ساخت و اجازه بازگشت به فلسطين به آنها داد.

 

در كتاب اشعيا نبي باب 44 شماره 28 چنين مى خوانيم: آنگاه در خـصـوص كوروش مى فرمايد كه شبان من اوست و تمامى مشيتم را به اتمام رسانده به اورشليم خواهد گفت كه بنا كرده خواهى شد. اين جمله نيز قابل توجه است كه در بعضى از تعبيرات کتاب مقدس، از كوروش تـعـبـيـر بـه عـقـاب مـشرق، و مرد تدبير كه از مكان دور خوانده خواهد شد آمده است. (كتاب اشعيا نبي باب 46 شماره 11)

 

2- در قرن نوزدهم ميلادى در نزديكى استخر در كنار نهر مرغاب مجسمه اى از كـوروش كشف شد كه تقريبا به قامت يك انسان است، و كوروش را در صورتى نشان مى دهد كه دو بال همانند بال عقاب از دو جانبش گشوده شد، و تاجى به سر دارد كه دو شاخ همانند شاخ ‌هاى قوچ در آن ديده مى شود. ايـن مـجـسـمـه كـه نـمـونـه بسيار پر ارزشى از فن حجارى قديم است آنچنان جلب توجه دانشمندان را نمود كه گروهى از دانشمندان آلمانى فقط براى تماشاى آن به ايران سفر كردند. از تـطـبـيـق مـنـدرجـات کتاب مقدس بـا مـشـخـصـات ايـن مـجـسـمـه ايـن احـتـمـال در نظر اين مورخين كاملا قوت گرفت كه ناميدن كوروش به ذو القرنين (صـاحـب دو شاخ ) از چه ريشه اى مايه مى گرفت، و همچنين چرا مجسمه سنگى كورش داراى بـالهـايى هـمـچون بال عقاب است، و به اين ترتيب بر گروهى از دانشمندان مسلم شد كه شخصيت تاريخى ذو القرنين از اين طريق كاملا آشكار شده است.

 

3- سنگ نوشته هاي نقش رستم،  منشور حقوق بشر کوروش، و مورخين دوران باستان شخصيت و صفاتي از کوروش بيان مي کنند که با ذوالقرنين قرآن کاملا تطابق و سازگاري دارد. سنگ نوشته هاي نقش رستم و منشور حقوق بشر کوروش کاملا مشهور و شناخته شده هستند به همين دليل از نقل آنها صرف نظر مي کنم و در اين نوشتار بيشتر به نظرات مورخين دوره باستان در مورد کوروش کبير مي پردازم:

 

هـردوت مـورخ يـونـانـى مـيـنـويـسـد: كـوروش فـرمـان داد تـا سـپاهيانش جز به روى جنگجويان شمشير نكشند، و هر سرباز دشمن كه نيزه خود را خم كند او را نكشند، و لشگر كوروش فرمان او را اطاعت كردند بطورى كه توده ملت، مصائب جنگ را احساس ‍ نكردند. هرودت در ادامه مي نويسند: كورش پادشاهى كريم و سخى و بسيار ملايم و مـهـربـان بـود، و مـانـنـد ديـگـر پـادشـاهـان بـه انـدوخـتـن مال حرص نداشت بـلكـه نـسـبـت بـه كـرم و عـطـا حـريـص بـود، ستمديدگان را از عدل و داد برخوردار مى ساخت و هر چه را متضمن خير بيشتر بود دوست مى داشت.

 

مـورخ ديـگـر ذى نـوفـن مـى نـويـسـد: كـوروش پـادشـاهي عـاقـل و مـهـربـان بـود و بـزرگـى مـلوك بـا فضائل حكما در او جمع بود، همتى فائق و وجـودى غـالب داشـت، شـعـارش خـدمـت انـسـانـيـت و خـوى او بذل عدالت بود، و تواضع و سماحت در وجود او جاى كبر و عجب را گرفته بود.

 

جالب اينكه اين مورخان كه كوروش را اين چنين توصيف كرده اند از تاريخ نويسان بيگانه بودند نه از قوم يا ابناء وطن او، بلكه اهل يونان بودند و مى دانيم مردم يونان به نظر دوسـتـى بـه كـوروش نـگـاه نمى كردند، زيرا با فتح ليديا به دست كوروش شكست بزرگى براى ملت يونان فراهم گشت.

 

انطباق لشکرکشي هاي کوروش با لشکرکشي هاي سه گانه ذوالقرنين

از هـمـه گـذشـتـه كـوروش سـفـرهـايى بـه شـرق غـرب و شـمـال انـجـام داد كـه در تـاريخ زندگانيش به طور مشروح آمده است، و با سفرهاى سه گانه اى كه در قرآن ذكر شده قابل انطباق مى باشد.

 

نـخـسـتـيـن لشـکـر كـشـى كـوروش بـه كـشـور ليـديـا كـه در قـسـمـت شمال آسياى صغير قرار داشت صورت گرفت، و اين كشور نسبت به مركز حكومت كوروش جنبه غربى داشت. اگر نـقـشه ساحل غربى آسياى صغير را جلو روى خود بگذاريم خواهيم ديد كه قسمت اعـظـم سـاحـل در خـليـجـك هـاى كـوچـك غرق مى شود، مخصوصا در نزديكى ازمير كه خليج صورت چشمهايى به خود مى گيرد. قـرآن مـي گـويـد ذو القـرنين در سفر غربيش احساس كرد خورشيد در چشمه گل آلودى فرو ميرود. اين صحنه همان صحنه اى بود كه كورش به هنگام فرو رفتن قرص  آفتاب (در نظر بيننده ) در خليجك هاى ساحلى مشاهده كرد. (بعضي گمان کرده بودند منظور قرآن اين است که خورشيد در گل و لاي غروب مي کند!)

 

دومين لشـکـركـشـى كوروش به جانب شرق بود، چنانكه هردوت مى گويد: اين هجوم شرقى كـوروشـ بـعـد از فـتـح ليـديـا صـورت گـرفـت، مـخـصـوصـا طـغـيـان بـعـضـى از قبايل وحشى بيابانى كوروش را به اين حمله واداشت. قرآن لشکرکشي دوم ذوالقرنين را اينطور تشبيه مي کند: (حـتـى اذا بـلغ مـطـلع الشـمـس وجـدهـا تـطـلع عـلى قـوم لم نـجـعـل لهـم مـن دونـهـا سـتـرا) که اشـاره بـه سـفر كوروش به منتهاى شرق است كه مشاهده كرد خـورشـيـد بـر قـومـى طـلوع مـى كند كه در برابر تابش آن سايبانى ندارند اشاره به اينكه آن قوم بيابانگرد و صحرانورد بودند.

 

سومين لشکرکشي کوروش بـه سـوى شمال، به طرف كوههاى قفقاز بود، تا به تنگه ميان دو كوه رسيد، و براى جلوگيرى از هـجـوم اقـوام وحـشى با درخواست مردمى كه در آنجا بودند در برابر تنگه سد محكمى بنا كرد. ايـن تـنـگه در عصر حاضر تنگه داريال ناميده مى شود كه در نقشه هاى موجود ميان ولادى كـيـوكـز و تـفـليـس نـشان داده مى شود، در همانجا كه تاكنون ديوار آهنى موجود است، اين ديـوار هـمـان سـدى اسـت كـه كـورش بـنـا نـموده زيرا اوصافى كه قرآن در باره سد ذو القرنين بيان كرده كاملا بر آن تطبيق مى كند.

 

 

 

 

 

IRANIAN HISTORIC & CULTURAL WEBSITE	پیوند با هم اندیشان میهن دوست
www.irantarikh.com	پایگاه جامع تاریخ سرزمین های ایران
http://bahrefars1.persianblog.com/	پایگاه عربی الخلیج الفارسی - بحر الفارسی
http://arabian-gulf.org/	جایی به نام خلیج ع - ر - ب - ی وجود ندارد فقط خلیج فارس
www.bahreajam.persianblog.com	پایگاه بحرالفارسی یا خلیج فارس یا دریای پارس
www.bahrefars.persianblog.com	پایگاه بحرالفارسی یا خلیج فارس یا دریای پارس
www.persicus1.persianblog.com	پایگاه پرسیکیوس دریای پارس یا الخلیج الفارسی
http://www.arabian-gulf.info/	خلیجی به نام الخلیج العربی وجود ندارد
http://www.thepersiangulf.org/	خلیج همیشه فارس ایرانیان
http://www.savepasargad.com/	پایگاه کمیته بین المللی نجات آثار باستانی
http://www.farvardyn.com/	پایگاه انگلیسی فروردین برای زرتشتیان جهان
http://www.bakhtiary.net/	پایگاه ایل کهن بختیاری ایرانیان مقیم کانادا
http://www.lu.ac.ir/magazine/home.asp	پایگاه تاریخ و فرهنگ لرستان ایران زمین
http://www.lorestan.org	پایگاه تاریخ و فرهنگ لرستان ایران زمین
http://www.irandokht.tk/	پایگاه ایران دخت
http://www.iran.fi/consular_section/sej01.htm	نامنامه جمهوری اسلامی ایران
http://www.irancaravan.com	کاروان ایران زمین
http://www.persianmirror.com	آئینه ایرانیان
www.kurdkalhor.com	پایگاه کوردهای کلهر ایران
http://www.clickiran.com	کلیک ایران
http://www.pasargadae.org/	پایگاه منطقه سلطنتی پاسارگاد
http://fa.wikipedia.org	پایگاه دانشنامه جهانی ویکی پدیا
http://www.kermanshahweb.com/	پایگاه سرزمین کهن کرمانشاهان ایران زمین
http://hekhamaneshi.mihanblog.com/	بلاگ هخامنشی
www.irhc.blogsky.com	بلاگ تاریخ ایران زمین
http://www.ostooregan.blogfa.com/	پایگاه اسطورگان
http://www.chn.ir/	خبرگزاری میراث فرهنگی ایرانیان
http://www.aryanisme.blogfa.com/	اتحاد آریائیزم
http://www.kurosh-iran.blogfa.com/	پایگاه کورش بزرگ و ایران
http://www.cyrusway.com	راه کورش بزرگ بنیانگذاری حقوق بشر جهان
http://yardabestani.blogfa.com/	یار دبستانی من
http://iranblog.jp/	بلاگ ایرانی
http://www.afghari.com	پایگاه ایران جاوید
http://www.jairanian2.blogfa.com/	بلاگ ایرانیان
http://kooroshekabir.mihanblog.com/	بلاگ کوروش کبیر
http://mazdaahoora.blogfa.com/	بلاگ مزدا اهورا
http://pershiamn.mihanblog.com/	بلاگ پارسیان ایران زمین
http://etan.blogfa.com/	-
http://king-nothing.blogfa.com/	-
http://www.mehregan.tk/	پایگاه مهرگان
www.ajayeb.ir	پایگاه عجایب
www.ariaramna.persianblog.com	بلاگ آریارمن
http://www.amordad.net/	پایگاه امرداد
http://www.sivand.com/	پایگاه سیوند
http://www.persepolis.ir/	پایگاه منطقه سلطنتی پرسپولیس یا پارسه
http://mardavij.persianblog.com/	پایگاه مرداویچ
http://www.kadek-kurdistan.com/	پایگاه اتحاد کردستان ایران زمین
http://sepantaarmita.persianblog.com/	پایگاه سپناآرمئیتی
http://derafshekavyani.persianblog.com/	پایگاه درفش شکوهمند کاویانی
http://ariyak.persianblog.com/	پایگاه آریاک
http://koroosh77asadi.persianblog.com/	پایگاه کورش
http://sarzaminema.persianblog.com/	پایگاه سرزمین ما ایران
http://www.irandokht.com/	پایگاه ایران دخت
http://ariaman.blogsky.com/	پایگاه آریامن
http://darbemehr.persianblog.com/	پایگاه درب مهر زرتشتیان
http://azarmehr21.persianblog.com/	پایگاه آذر مهر
http://prana.persianblog.com/	پایگاه ایران شناسی داریوش کیانی
http://ariya.blogsky.com/	پایگاه یک آریایی
http://farzandiran.persianblog.com/	پایگاه فرزندان ایران
http://www.iranairiatravel.com	-
http://ahoora7p.persianblog.com/	پایگاه اهورایی
http://dk.payandehiran.org	پایگاه جاودانگی ایران
http://zartosht.persianblog.com/	پایگاه زرتشت اسپنتمان
http://vatankade.persianblog.com/	پایگاه وطنکده
http://www.yazdany.com/	پایگاه یزدانی
http://ashuzartosht.blogsky.com/	پایگاه اشو زرتشت اسپنتمان
http://zardtosht-az-3pidkoh.persianblog.com/	پایگاه زرتشت از سپید کوه
http://pesareparsi1.blogsky.com/	پایگاه پسر پارسی
http://tamamrokh.persianblog.com/	-
http://adak.persianblog.com/	-
http://khordad4u.blogspot.com/	پایگاه خورداد
http://farzandiran.blogspot.com/	پایگاه فرزند ایرانی
http://www.iranpan.persianblog.com/	پایگاه پان ایران
http://amirkhan21.persianblog.com/	-
http://goftarenik.persianblog.com/	پایگاه گفتار نیک
http://farvahar.blogsky.com/	پایگاه فره وشی یا فروهر ایرانی
http://www.bisotun.ir/	پایگاه دولتی منطقه سلطنتی بیستون
http://www.takhtesoleiman.ir/	پایگاه دولتی تخت سلیمان
http://www.hafttappeh.ir/	پایگاه دولتی هفت تپه خوزستان
http://parsian2004.persianblog.com/	پایگاه پارسیان
http://parsanimate.persianblog.com/	-
http://pendare-neek.persianblog.com/	پایگاه پندار نیک
http://www.choghazanbil.ir/	پایگاه دولتی منطقه 3500 ساله چغازنبیل خوزستان
http://azarpad.persianblog.com/	پایگاه آذرپاد
http://tir-e-arash.persianblog.com/	پایگاه تیر آرش کمانگیر
http://www.avesta13.persianblog.com/	پایگاه اوستا
http://www.yataahoo.com/	پایگاه جامع زرتشتیان جهان
http://www.zoroaster7.persianblog.com/	پایگاه زرتشت
http://www.iranzt.persianblog.com/	پایگاه ایرانیان زرتشتی
http://www.sorudezartosht.com/	پایگاه سرود زرتشت
http://www.vera.persianblog.com/	-
http://derafshekaviani.blogspot.com/	پایگاه درفش شکوهمند کاویانی
http://mazdadata.persianblog.com/	پایگاه اطلاع رسانی مزدا
http://www.silenthell.com/	-
http://borougerd.persianblog.com/	پایگاه اطلاع رسانی بروجرد
http://kavehroom.com/	پایگاه کاوه آهنگر
http://www.oshihan.org/	پایگاه اوشیهن
http://cryusway.blogfa.com/	پایگاه راه کوروش بزرگ
http://sarbaz2564.blogfa.com/	پایگاه سرباز ایران زمین
http://ariano2002.persianblog.com/	پایگاه آریانو
http://zoopir.persianblog.com/	پایگاه سرباز میهن پرست زوپیر
http://freedom-ir.persianblog.com/	پایگاه ایران آزاد
http://persai.persianblog.com/	-
http://www.bonyad-neyshaboor.com	پایگاه بنیاد فرهنگی نیشابور - استاد فریدون جنیدی
http://www.neishabour.org/	پایگاه شناخت شهر باستانی نیشابور یا ابر شهر
http://paniranist.blogfa.com/	پایگاه پان ایرانیست
http://www.persian-language.org/	پایگاه زبان پارسی
http://pan-iranism.com/	پایگاه انجمن پان ایرانیست
http://iranhistory.persianblog.com/	پایگاه تاریخ ایران
http://vatandm.persianblog.com/	پایگاه وطن ما ایران
http://www.greatcyrus.persianblog.com/	پایگاه کوروش هخامنشی
http://www.irancyrus.5u.com/	پایگاه جامع کورش بزرگ پایه گذار حقوق بشر جهان
http://www.persepolis3d.com/	پایگاه تصاویر عکسهای سه بعدی شهر پارسه
http://www.herodotuswebsite.co.uk/	پایگاه جامع هرودوت تاریخ نگار یونانی
http://www.azarpadgan.com/	پایگاه آذربایجان مهد زرتشت و تمدن ایران
http://sarzaminejavidan.persianblog.com/	پایگاه سرزمین جاوید
http://www.ancientpersia.persianblog.com/	پایگاه پارسیان باستان
http://www.tous.ir/	پایگاه دولتی حکیم فرزانه فردوسی بزرگ
http://www.ariapars.com/	پایگاه آریا پارس
www.cyrus-forever.blogfa.com	پایگاه کورش جاودانه هخامنشی
www.korosh-e-kabir.persianblog.com	پایگاه کوروش کبیر
www.aariaboom.com	پایگاه ملی آریابوم
http://afraz.ir/	پایگاه انجمن فرهنگی ایران زمین
http://farnad.blogfa.com/	غرور از دست رفته ایران را باز خواهیم گرفت
www.mayrosh.persianblog.com	-
www.tirearash.persianblog.com	پایگاه تیر آرش کمانگیر
http://aryamehr81.persianblog.com/	پایگاه آریامهر
http://gatha16.persianblog.com/	پایگاه گاتهای اشو زرتشت
http://kavehshirzad1.persianblog.com/	-
http://nameiran.persianblog.com/	پایگاه نام ایران
www.farhangiran.com	بنیاد فرهنگ ایران
www.cyrusgreat.com	پایگاه کورش کبیر
www.marlikiran.tripod.com	-
www.kouroshism.blogfa.com	پایگاه کورشیزم
http://www.raasti.com/	پایگاه دوستداران زرتشت
http://www.iranianshistoryonthisday.com/farsi.asp	پایگاه جامع گاهشمار تاریخ ایران
http://www.dariushbozorg.blogfa.com/	پایگاه داریوش بزرگ
http://www.zardosht.gharieh.com/	پایگاه زرتشت قریه
http://www.avesta.aria7000.com/	پایگاه اوستا آریای 7000 ساله
http://atash-e-iran.blogfa.com/	پایگاه آتش ایران
http://rasno.persianblog.com/	-
http://bastanpazhuhi.persianblog.com/	پایگاه باستان پژوهی
http://www.aryana2500.blogfa.com/	پایگاه آریانا
http://www.naria2.blogfa.com/	پایگاه پاسخ به یاوه های ناصر پورپیرار کمونیست و توده ای دیروز تاریخ شناس امروز
http://www.shahrestani.blogfa.com/	پایگاه شهرستانی تاریخ و فرهنگ ایران
http://www.aryabom.blogfa.com/	پایگاه آریابوم
http://www.arianam.persianblog.com/	پایگاه آریانم
http://farsibooksonline.blogspot.com/	پایگاه دانلود کتابهای اینترنتی
http://www.1356ir1977.persianblog.com/	پایگاه یک ملی گرای ایرانی
http://www.ariyamanesh.persianblog.com/	پایگاه آریامنش
http://www.mantraspand.persianblog.com/	پایگاه مانتره اسپند
http://iransarayegomshodeh.persianblog.com/	پایگاه ایران سرای گمشده
http://21azar.persianblog.com/	-
http://www.amaretat.persianblog.com/	پایگاه امرتات
http://hormazdyar.persianblog.com/	پایگاه هورمزد یار
http://iranianfree83.persianblog.com/	پایگاه ایرانیان آزاد
http://farskade.persianblog.com/	پایگاه فارسکده
http://zan-e-azad.persianblog.com/	پایگاه زن آزاد ایران
http://iran-mihanam.persianblog.com/	پایگاه ایران میهن ما
http://mahrespandaan.persianblog.com/	پایگاه مهر اسپندان
http://zadgahemehr.persianblog.com/	پایگاه زادگاه مهر ایرانی
http://persian-poem.persianblog.com/	پایگاه سروده های پارسی
http://aryaei.persianblog.com/	پایگاه یک آریایی
http://www.jugendirans.ch/farsi.htm	پایگاه همبستگی جوانان ایران
http://www.bahrammoshiri.com/farsi/	پایگاه استاد بهرام مشیری
http://www.derafsh.org	پایگاه درفش کاویانی
http://www.womeniniran.org/	پایگاه زنان ایران
http://samarqand.malakut.org/	پایگاه سمرقند ایران
http://www.4shanbeakhar.blogfa.com/	پایگاه طرفداران جشن کهن چهارشنبه سوری
http://www.iranian.com	پایگاه اطلاع رسانی ایرانیان
http://zulqarnain.persianblog.com	پایگاهی برای پاسخ به یاوه های ناصر پورپیرار مزدور قرن بیستم
http://www.naria2.blogfa.com	پایگاهی برای پاسخ به یاوه های ناصر پورپیرار مزدور قرن بیستم
http://1400years.org	پایگاه 1400 سال تمدن تازی
http://www.farhang.com	پایگاه فرهنگ ایران
http://www.paniranism.org	پایگاه مکتب پان ایرانیزم
http://www.gatha.org	پایگاه گاتهای زرتشت
http://ariobarzan.blogfa.com/	پایگاه سردار نامدار ایران آریوبرزن
http://www.namir.info	-
http://21mehr.com	-
http://www.parthia.com/	پایگاه جامع سلسله شاهنشاهی اشکانی
www.iran-sarzamine-mehr.blogfa.com	پایگاه ایران سرزمین مهر
www.atash-mihan.blogfa.com	پایگاه آتش میهن
www.ahura2500.persianblog.com	پایگاه ایران سرزمین کهن مهرورزی
http://www.iranbastan7.persianblog.com/	پایگاه ایران باستان و تصاویر نایاب
http://www.ancientpersia.com/	پایگاه ایران باستان و بازگشت به هویت ملی
http://www.panahjoo.com	-
http://www.sepandarmaz.com	سپندارمزد
http://bukharamagazine.com	مجله بخارا
http://iranshenasi.net	مجله ایران شناسی
http://atiban.com	خبرنگاران ادبي ايران، تاجيکستان و افغانستان
http://farvardyn.com/	پايگاه مطالعات ايرانشناسي
http://sasanika.com	پایگاه بررسی شاهنشاهی ساسانی
http://jamejamshid.com/	باستان شناسی و ستاره شناسی ایران کهن
http://iranologie.com/	ایران شناسی
http://oi.uchicago.edu/OI/default.html	موسسه شرق شناسي دانشگاه شيکاگو
http://pccsd.org/	کانون فرهنگي ايرانيان در سن ديگو
http://kanoon-khorshid.org/	کانون خورشید
http://spentaven.org/	مطالعات ایرانشناسی
http://amordad.org/	تالار گفتگوی ایرانیان
http://iranyad.com/	پایگاه فرهنگی ایرانیان
http://www.argebam.ir	پایگاه ارگ سترگ بم یادگار پرافتخار ایران باستان
http://ariaye.com/	پایگاه فرهنگی خراسان بزرگ ایران
http://ichodoc.ir/	مرکز اسناد و مدارک ميراث فرهنگي
http://persianacademy.ir	فرهنگستان زبان و ادب پارسي
http://www.farhangsara.com/	پایگاه فرهنگسرای ایرانیان
http://persiangulfonline.org	مطالعات خلیچ فارس
http://parsi-l.com/	پایگاه پالایش زبان پارسی
http://fravahr.org/	شناخت دين زرتشت و مطالعات مزديسنا
http://zoroastrian.org/	شناخت دين زرتشت و مطالعات مزديسنا
http://zoroastrianism.cc/	شناخت دين زرتشت و مطالعات مزديسنا
http://vohuman.org/	بنیاد فرهنگی وهومن
http://iranologyfo.com/	پایگاه ایرانشناسی
http://fareiran.com/	پژوهشکده فرهنگ و تمدن ايران زمين   (دکتر شاهين سپنتا)
http://pasargad.info/	گذری بر ایران باستان
http://nasserengheta.com/	پایگاه فرهنگی تاریخی ناصر انقطاع
http://navruz.freenet.tj/	نوروز در سرزمین ایرانی تاجیکستان
http://www.tajikestan.com	پایگاه هنری تاجیکستان ایران
http://khudshinos.freenet.tj/	جوانان خود شناس (به زبان تاجيکي)
http://www.mashroutiat.com/languages/farsi/index.html	پایگاه جامع مشروطیت
http://bozorgbazgasht.com/	بازگشت بزرگ به هویت ایرانی
http://amordad.net/	روزنامه امرداد
http://tchissta.com/	نشریه چیستا
http://www.prana.persianblog.com/	پایگاه جامع ایران باستان و لوحه های باستانی
http://khashayar-sha.blogfa.com/	نوشته ها خشایارشا
http://www.paarsimaan.com	پایگاه پارسی سره
http://www.ghiasabadi.com	پایگاه استاد غیاث آبادي
www.soc.culture.iranian	پایگاه فرهنگ ایران
http://www.khorshidvash.com/	پایگاه پارسی سره
http://www.rezanasim00074.blogfa.com/	پایگاه دوست داران کورش بزرگ
http://www.mihanam.com	پایگاه میهن دوستان
www.persiangulf.org	پایگاه خلیچ فارس
www.persiangulf.com	پایگاه دریای جاودانه پارس
http://www.secularismforiran.com	ایران سکولار
www.ariayiha.blogfa.com	سرزمین آریایی ها : آذربایجان - کردستان - لرستان - خوزستان - بلوچستان
www.aryamaz.com	پایگاه آریامز سرزمین های ایرانشهر
http://borzinmehr.blogspot.com/	پایگاه زبان پارسی
http://www.kasravi.info	پایگاه شادروان احمد کسروی
http://www.sh-shafa.com/	پایگاه استاد شجاع الدین شفاء
http://www.persianbooks.blogspot.com/	کتابخانه رایگان فارسی
http://www.bastanir.blogspot.com/	کتابخانه ایران باستان
http://www.sadeghhedayat.com/	پایگاه شادروان صادق هدایت
http://varjavand.blogspot.com/	پایگاه ورجاوند
http://drshahinsepanta.persianblog.com/	پایگاه دکتر شاهین سپنتا ایران شناس
http://www.free-persia.com/	پایگاه سرزمین من ایران
http://www.shahnamehvairan.com/	پایگاه شاهنامه و ایران
http://www.ahuoramazda.persianblog.com/	پایگاه اهوامزدا
http://gateha.persianblog.com/	پایگاه سروده های آسمانی گاتها
http://koreshkaabir.blogfa.com/	پایگاه ما همگی ایرانی هستیم
http://iraneariani.blogfa.com/	پایگاه ده هزار سال تمدن ایرانی
http://farhangiran.blogfa.com/	پایگاه فرهنگ ایرانی
http://www.immortals.blogfa.com/	پایگاه جاودانگان
http://hamdele-aghaghiha.persianblog.com/	بانوی ایرانی فرشته مهر
http://www.webzc.com/	پایگاه دین بهی زرتشت
http://www.zartoshti.org/	پایگاه زرتشتیان جهان
www.abbasahmadi.tropod.com	پایگاه دکتر عباس احمدی محقق تاریخ و فرهنگ ایران
http://www.mazandnume.com	پایگاه خبری سرزمین های طبرستان - مازندران
http://tarikhnameh.myblog.ir	پایگاه ادبیات و فرهنگ ایران زمین
http://vatan1.blogsky.com/	پایگاه یک میهن پرست
http://nationalist.blogfa.com/	پایگاه یک میهن پرست
http://www.arab7.com/show/linkredirect.php?linkid=123	با سوسمار خوری اعراب وحشی آشنا شوید
http://www.avayeazad.com/	پایگاه آوای آزاد
http://www.MyOwnFlag.org	پایگاه پرچم ایران
http://ketabkhaneyegooya.blogspot.com	کتابخانه گویای ادبیات ایران
http://parsittech.blogsky.com	ایرانی زندگی کنیم
http://sarzamineshgh2.blogfa.com	ایران عزیز ما در گذر تاریخ
http://www.padoosban.myblog.ir	پایگاه پادوسبان
http://www.avesta.org	پایگاه اوستا کتابی جاودانه در تاریخ ایران زمین
http://www.paveh.5u.com/persian/main_far.htm	پایگاه هورامان یا اورامان کردستان یا کوردستان مهد فرهنگ غنی ایرانی
http://www.tagsimatir.net/	پایگاه تخصصی تقسیمات کشوری ایران زمین
http://www.ferdosi.org/	پایگاه فردوسی بزرگ در شمال کالیفرنیا
http://www.cyrusgreat.com/	english website of cyrus the great - king of kings - king of persia - king of asia
www.avairan.com	پایگاه سیاوش اوستا
http://www.peymanmeli.org/	پایگاه پیمان ملی و تاریخ کهن ایران زمین
www.persian.ws	پایگاه فرهنگی و هنری ایران زمین
http://www.nazaninafshinjam.com	پایگاه نازنین افشین جم ملکه زیبایی جهان
http://www.anoushehansari.com	پایگاه انوشه انصاری نخستین زن افتخار آفرین ایرانی در فضا
http://andishehirani.blogfa.com/	پایگاه اندیشه ایرانی متعلق به جمعی از دانشجویان و اساتید دانشگاهی ایران
www.mehrargham.com	پایگاه جامع شعر و ادبیات فارسی مهر ارقام درج
http://israel-iran.org	بنیاد ایران و اسرائیل
http://www.persepolis2500.blogfa.com/	امپراتوری سترگ هخامنشیان
http://koroshbozorg.blogfa.com/	پایگاه کوروش بزرگ هخامنشی
http://bisoton.blogfa.com/	پایگاه محافظت از اثر جهانی بیستون یادگار داریوش بزرگ هخامنشی
http://soshiyent.blogfa.com/	پایگاه سوشیانت یا سوشیانس نجات دهنده در دین بهی زرتشت
http://korosh-hakamanesh.blogfa.com/	پایگاه کوروش پیام آور صلح و نجات بشریت
http://www.sepah-javidan.blogfa.com/	پایگاه سپاه جاوید ایران
http://www.mehreariyaee.blogfa.com/	پایگاه مهر آریایی و فرهنگ ایرانیان
http://www.irankingworld.blogfa.com/	پایگاه درفش کاویانی
http://sepitman.blogfa.com/	پایگاه آتشکده اشو زرتشت
http://www.bahman-jazouye.blogfa.com/	پایگاه بهمن جازویه فرزند برومند ایران
http://www.khoramdinbabak.persianblog.com/	پایگاه بابک خرمدین سردار ملی ایران
http://dokhtararya.blogfa.com/	پایگاه دختر آریایی
http://kohandiyaran.blogfa.com/	پایگاه ایران کهن دیاران
http://www.roodi.mihanblog.com/	پایگاه شعله های مقدس آتش ایرانیان
http://kouroshe-kabir2543.blogfa.com	پایگاه کوروش کبیر و فرهنگ ایرانی
http://zartoshtiiran.blogfa.com/	پایگاه زرتشتیان ایران زمین
http://ghiasabadi.blogfa.com/	پژوهشهای ایرانی استاد غیاث آبادي
http://atorpatgan.blogfa.com/	پایگاه آتورپاتکان یا همان آذرآبادگان
http://shahnameh.recent.ir/default.aspx?browse	پایگاه شاهنامه فردوسی بزرگ
http://persiandaily.blogfa.com/	ایرانیان مظلوم ترین اقوام تاریخ
http://www.iran2000.co.sr/	پایگاه همبستگی ایرانیان
http://iranebartar.blogspirit.com/	ایران برترین کشور تاریخی و فرهنگی جهان
http://www.jamejamshid.com/	پایگاه جام جمشید
http://www.etan.blogfa.com/	پایگاه آریامنش
http://www.yaran-e-mosaddegh.blogfa.com/	پایگاه یاران شادروان دکتر محمد مصدق
www.persiansara.com	پایگاه طرفداران پادشاهی
http://www.zabaneazari.blogfa.com/	پایگاه زبان کهن آذری ایران زمین
http://ariapars.persianblog.com	پایگاه آریا پارس پیرامون جشنها و مراسمهای ایرانیان
http://www.jazirehdanesh.com	پایگاه جزیره دانش ایرانیان
http://amir8369.blogfa.com	نشریه الکترونیکی آریا ویچ
http://aria-vij.com/	نشریه الکترونیکی آریا ویچ
www.khayamgroup.net	پایگاه گروه فرهنگی حکیم عمر خیام نیشابوری
www.khayyam.ir	پایگاه گروه فرهنگی حکیم عمر خیام نیشابوری
http://reirazi.persianblog.com/	تاریخ و ادبیات ایران زمین
http://www.4icards.com	کارت تبریک های ایرانی
http://www.123greetings.com/events/nauroze	کارت تبریک های ایرانی
http://photos.yahoo.com/pianist_man	کارت تبریک های ایرانی
http://www.persiancards.com	کارت تبریک های ایرانی
http://www.sanandaj.com/music/	موسیقی اصیل و سنتی کردی کردستان ایران
http://www.salamiran.org/CT/Culture/Music/	موسیقی اصیل و سنتی محلی ایران
http://persia.org/imagemap/imagemap.html	نقشه ایران
http://www.farsinet.com/farsi	آموزش زبان پارسی
http://classics.mit.edu/Ferdowsi/kings.html	شهنامه فردوسی بزرگ
http://khakeiran.blogspot.com/	پایگاه خاک مقدس ایران
http://www.persianbooks.blogspot.com	کتابهای رایگاه فارسی برای ذخیره کردن
http://www.parstech.org	کتابهای رایگاه فارسی برای ذخیره کردن
http://www.ketabfarsi.blogfa.com	کتابهای رایگاه فارسی برای ذخیره کردن
http://www.kasravi.info/ketabs/ketab%20khaneh.htm	کتابخانه شادروان احمد کسروی
http://nejhadegan.blogspirit.com/	پایگاه نژادگان پیرامون تحولات سیاسی و اجتماعی ایران
http://sokhanezartosht.blogfa.com/	پایگاه سخنان اشو زرتشت نخستین پیام آور خرد و دانش و یکتا پرستی
http://iranianshistoryonthisday.com/	پایگاه تاریخ ایران در چنین روزی
http://en.wikipedia.org/wiki/Culture_of_Iran	فرهنگ غنی ایران در دیدگان ویکی پدیا
http://www.cultureofiran.com	پایگاه فرهنگ ایران و ایرانی
http://armaniyeirani.blogfa.com/	پایگاه ارمنیان ایران زمین
www.foogle.ir	موتور جستجوگر ایرانیان فوگل با طراحی گوگل
http://www.adibboroumand.com/	پايگاه اديب برومند
http://www.bardianews.com/	پايگاه خبري برديا نيوز ايرانيان
http://iranbartar.blogspirit.com/	پايگاه پان ايرانيسم و ايران بزرگ
http://taleshyar.org	پايگاه خبري تالشيان ايران
http://www.anahita.info	پايگاه فرهنگي آناهيتا الهه مقدس ايراني
http://www.derafsh-kaviyani.com/	پايگاه درفش کاوياني ايرانيان
http://www.secularlife.org/	پايگاه چگونه سکولار زندگي کنيم
http://www.hamvatansalam.com	پايگاه خبري هم وطن سلام
http://www.bishapourkazeroon.blogfa.com/	پیرامون بیشابور - کازرون - غار شاپور و آثار درخشان ایران زمین
http://farsi-sare.khorshidvash.com/	پایگاه پارسی سره و ناب خورشیدوش
http://arsham2500.persianblog.com/	برای تازی زدایی از فرهنگ ایران تلاش کنیم
http://www.nazeri.net/	پایگاه استاد موسیقی اصیل ایران شهرام ناظری
http://www.sohrabsepehri.com/	پایگاه شادروان سهراب سپهری
http://www.kshathrapavan.blogfa.com/	پایگاه خشتره پاون
http://www.afarideh4.blogfa.com/	پایگاه استادان موسیقی سنتی و اصیل ایرانی
http://womyn.bedoonemarz.com/	پایگاه زنان ایران بدون مرز
http://zaratoshtnamehmag.bravejournal.com/	نشریه اینترنتی زراتشت نامه اشو زرتشت
http://www.ahnavad.com/	پایگاه فرهنگی زرتشتیان اهنود
http://pantea2005.blogfa.com/	پایگاه پانته آ ایران سرای من است
http://pooroochista.mihanblog.com/	پایگاه پورچیستا دخت اشو زرتشت
http://maniraniam58.persianblog.com/	من یک ایرانی هستم
http://www.javidan.blogsky.com/	پایگاه جاوید ایران
http://www.spantaarmita.persianblog.com/	پایگاه سپنتا ارمئیتی
http://kasravafadari.blogsky.com	پایگاه کسری وفاداری
http://peyvandkadeh.blogspot.com/	پیوند کده ایرانیان
http://www.historical.blogfa.com/	پایگاه آثار باستانی ایران زمین
http://mardebigham.blogfa.com/	پایگاه ناگفته های تاریخ عرب
http://www.botshekanan.blogfa.com/	بت شکنان
http://leylaasgarian.blogfa.com/	لیلا عسگریان و اعراب
http://http://mihanparastvkodaprst.blogfa.com/	پايگاه يک ميهن پرست
www.arashabdi.com	پایگاه فرهنگی آرش عبدی پیرامون شاهنامه و فرهنگ غنی ایرانی
www.soushiant2.persianblog.com	پایگاه سوشیانت مقدس زرتشت
www.savepasargad.persianblog.com	پایگاه محافظین و سربازان منطقه سلطنتی و جهانی پاسارگاد
http://ariyaana.persianblog.com/	پایگاه ملی گرایی آریانا
http://www.nowruz.ir/	پایگاه نوروز باستانی کهن ترین جشن جهان
http://www.bavi.blogfa.com/	معرفی زندگی یک عرب خائن
http://paniran2.blogfa.com/	پایگاه عاشقان ایران بزرگ
http://poorandookht.blogfa.com/	پایگاه فرهنگی پوران دخت ساسانی
http://www.abumoslem.com	پایگاه ابومسلم خراسانی
http://www.fravahar.persianblog.com/	تاریخ ادیان در ایران
www.ariairan.blogfa.com	پایگاه آریایی تاریخ ایران
http://bachehlor.persianblog.com/	پایگاه بچه های لر ایران زمین
http://zulqarnain.persianblog.com/	پایگاه آنتی پورپیرار کثیف و کوروش بزرگ هخامنشی
www.shamstabriz.blogfa.com	پایگاه عاشقان آذربایجان و شمس تبریزی و مبارزان پانترکیسم
http://www.azar-iran.persianblog.com/	پایگاه ایران شمالی ( آران ) و مبارزه با ناصر پورپیرار مزدور توده ای میهن فروش
http://azerbaycannews.blogfa.com/	پایگاه آذربایجان نیوز - گسترده ترین خبر رسانی ایران شمالی و آذربایجان ایران
http://azerbaijannnn.persianblog.com/	پایگاه سربازان الحاق کننده ایران شمالی به آذربایجان ایران زمین
http://hemasechaldoran.blogfa.com/	حماسه ملی چالدران و اتحاد برای بازپسگیری ایران شمالی
http://www.iraneshomali.blogfa.com/	پایگاه ایران شمالی یا آران یا آذربایجان جعلی جهت الحاق به آذربایجان ایران
http://www.rezapasha.dae.ir/	پایگاه رضا پاشا پیرامون آذربایجان عزیز
http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=144	دائره المعارف بزرگ اسلامی پیرامون آذربایجان و زبان آذری
http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=151	دائره المعارف بزرگ اسلامی پیرامون آذربایجان و زبان آذری
http://www.shomaliiran.blogfa.com/	پایگاه ایران شمالی ( آران ) یا جمهوری جعلی آذربایجان
http://www.iranmihanam.blogfa.com/	پایگاه دوست داران ایران بزرگ پان ایرانیسم آذربایجان
http://www.tabriznews.com/	پایگاه خبری تبریز نیوز اخبار آذربایجان
http://atoorpaatekaan.persianblog.com/	پایگاه آتورپاتکان یا آذرآبادگان یا آذربایجان آریایی امروزی
http://www.chaldran.com/	پایگاه چالدران نبرد بزرگ ایرانیان
http://azargoshnasp.net/	پایگاه بزرگ تاریخی و فرهنگی  آذرگشنسب
http://azarabadgan.blogfa.com/	پایگاه آذربایچان قلب ایران زمین
http://www.azararan.com/	پایگاه آذرآبادگان و آران
http://p30hut.persiangig.com/	یک عاشق آذرآبادگان
http://hastieiran.blogfa.com/	عاشقان آذربایجان
http://mafakherazarabadegan.blogfa.com/	مفاخر شهر آذربایجان یا آذرآبادگان
http://www.tarikheazarabadegan.blogfa.com/	پیرامون تاریخ آذرآبادگان ایران زمین
www.kaleibar.persianblog.com/	دوست داران آذربایجان و بابک خرم دین در کلیبر
http://babak-khoramdin.persianblog.com/	پایگاه پاپک خرمدین
http://www.navidazerbaijan.com/	پایگاه نوید آذربایجان
http://www.mehreiran.net/	پایگاه مهر ایران
http://www.mehriran.ir/	پایگاه فرهنگی و تاریخی مهر ایران زمین
http://gofteman-paniranist.blogfa.com/	پایگاه گفتمان آزاد عاشقان ایران بزرگ
www.marzeporgohar.org	پایگاه ایران مرز پرگهر
http://www.cyrusthegreat.mihanblog.com/	پایگاه کوروش بزرگ هخامنشی
http://paniranistdadgaran.blogfa.com/	دادگران ایران بزرگ پان ایرانیسم
http://varjavand.mihanblog.com/	پایگاه میهنی ورجاوند ایرانیان
http://ashouri.malakut.org/	پایگاه داریوش آشوری از اساتید فرهنگی ایران و مترجم کتابهای زرتشتی و تاریخی
http://iranbeman.blogfa.com/	پایگاه ایران بمان برای ابدیت
http://adamkhashishah.blogfa.com	آدم خشیاشا - ایران کهن
http://padiranzamin.blogfa.com/	سرزمین جاوید
http://www.kdi-co.com/Farsi/Kasra.html	کسری انوشیروان دادگر یا خسرو انوشه روان عادل
http://parsiyan.blogsky.com/	پایگاه اقوام پارسیان
http://www.mobarezin.co.sr/	دختران مقاوم ایران زمین
www.abarshahr.blogfa.com	پایگاه شناخت با ابر شهر ایران
http://nooshiravan.blogfa.com/	پایگاه انوشیروان دادگر شاهنشاه ساسانی
http://www.paniranist.org/	پایگاه پان ایرانیست برای ایران بزرگ
http://azhir.blogfa.com/	پایگاه آژیر
http://mehriran2.blogfa.com/	پایگاه مهر و فرهنگ ایران
http://www.sarbaz.org/	پایگاه سربازان گارد جاوید
http://ariyamehr7004.blogfa.com/	پایگاه ایران مهر
http://www.tisfoon.com	تیسفون مدائن یا تیسپون کاخ کسری یکی از شکوهمند ترین بناهای جهان
http://www.susango.blogfa.com/	دوست داران خوزستان - شوش باستانی سرزمین کهن آریا بوم
http://www.iranmiras.ir/	پایگاه میراث فرهنگی ایران
http://www.persian-ground.blogfa.com/	خاک پارسیان ایران
http://www.cyrusnews.com/	آژانس خبری کوروش کبیر شاهنشاه بزرگ
http://www.puyeshgaraan.com/	پایگاه فرهنگی پویشگران ایران
http://www.tarikhir.blogfa.com/	تاریخ ایران
http://www.javdanan.blogfa.com/	پایگاه جاودانان یا ورجاوندان
http://www.shahresaye.com/	پایگاه شهر سایه
http://www.farmane-ariya.blogfa.com/	پایگاه فرمان آریا دوست داران ایران بزرگ
http://iiran.blogfa.com/	ایران من
http://sokhra-1980.persianblog.com/	جاوید و انوشه باد ایران زمین
http://sepanta7027.persianblog.com/	هنر نزد ایرانیان است و بس
http://piruz-nahavandi.blogspot.com/	پایگاه فیروز نهاوندی یا ابولولو بزرگ مرد ایرانی
http://nourizadeh.blogsky.com	پایگاه اجتماعی سیاسی دکتر علی رضا نوری زاده
www.irani.at	پایگاه فرهنگی و اجتماعی ایران
www.falehafez.com	فال حافظ با مولانا خواجه شمس الدین محمد حافظ
www.hafez.com	دیوان کهن خواجه حافظ شیرازی بزرگ مرد ایرانی
http://hafez.recent.ir/	پایگاه فرهنگی حافظ شیرازی
www.hafezonline.com	پایگاه فرهنگی حافظ رند جهان
http://mowlavi.recent.ir/	پایگاه مولانا جلال الدین محمد بلخی یا مولوی رومی فیلسوف و شاعر نامدار ایران
http://saadi.recent.ir/	پایگاه اشعار سعدی شیرازی
www.daneshnameh.roshd.ir	پایگاه دانشنامه رشد
www.mashaheer.net	پایگاه بزرگان و مشاهیر ایران زمین
www.molana.ifrance.com	پایگاه محمد جلال الدین بلخی یا مولانای فیلسوف ایرانی
www.erfaneshams.com	پایگاه عرفان شمس تبریزی
www.maulanahouse.com	خانه محمد جلال الدین بلخی یا مولانای فیلسوف ایرانی
www.rumi.org.uk	پایگاه مولوی یا مولانا
http://molananews.com	پایگاه خبری مولانا محمد جلال الدین بلخی
http://molana.amplsw.com/	پایگاه فرهنگی مولانا
http://www.maulanahouse.ir	خانه مولانا بزرگ فیلسوف و عارف ایران و جهان
www.neyestan.com	پایگاه عرفانی نی استان
http://www.aryana2500.blogfa.com/cat-1.aspx	کارنامه ننگین ناصر پورپیرار منفورترین چهره قرن ایران
www.kuroush-darioush.blogfa.com	از کوروش بزرگ یا کورش کبیر تا داریوش بزرگ یا داریوش کبیر
http://www.livius.org/persia.html	پایگاه ایران شناسی به زبان انگلیسی
http://javidanzartosht.blogsky.com/	پایگاه جاوید و ورجاوند باد زرتشت
http://www.irancartoon.ir/gallery/album36	دهها کاریکاتور از جعل اعراب وحشی برای نام خلیج فارس
http://www.sassani.net/	پایگاه شناخت سلسله شاهنشاهی ساسانی
http://www.grifterrec.com/coins/sasania/sasanian.html	سکه های ساسانی
http://www.seleukids.org/	پایگاه سلسله سلوکیان در ایران
http://www.cais-soas.com/	کانون پژوهشی ایران باستان
http://www.bozorganeiran.com/	پایگاه شناخت بزرگان ایران زمین
www.farhangshahr.com	پایگاه فرهنگشهر شناختی بر تاریخ و فرهنگ ایران زمین
http://www.gahnameh.blogfa.com/	پایگاه گاهنامه
http://www.firoozbahram.com	پایگاه علمی زرتشتی فیروز بهرام
http://ardeshir-khorshidiya.blogfa.com/	پایگاه اردشیر خداشیدیا
http://www.behdinan.mihanblog.com/	پایگاه بهدینان ایران زمین
www.mehreganian.mihanblog.com	پایگاه مهرگان ایران
www.khanehiran.com	پایگاه اجتماعی فرهنگی خانه ایران
www.freeiran.biz	پایگاه ایران آزاد
http://www.pasargad.co.uk	پایگاه منطقه جهانی پاسارگاد کوروش بزرگ
www.parsayan.org	پایگاه تاریخی فرهنگی پارسایان ایران
www.iranartnews.com	پایگاه خبری هنرهای ایران
http://www.shahnameh.com/	پایگاه شاهنامه فردوسی بزرگ - ابر مرد ایرانی
http://panarya.blogfa.com/	پایگاه دوستداران نژاد آریا
http://www.firozeablolo.persianblog.com/	پایگاه فیروز نهاوندی یا ابولولو کشنده عمر
http://iran-shahr.ir/	پایگاه ایرانشهر
http://www.topiranian.com/page/bozorganeiran/default.html	بزرگان و متخصصان ایرانی در جهان امروز
http://www.zanan.co.ir/	پایگاه زنان و دختران ایران
http://weblog.parsi-l.com/	پایگاه گسترش زبان پارسی
http://www.masoud169.persianblog.com/	کردار نیک - گفتار نیک - پندار نیک
http://www.zso.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Society of Ontario, Canada
http://www.fezana.org/	زرتشتیFederation of Zoroastrian Association of North America
http://www.w-z-o.org/	زرتشتیThe World Zoroastrian Organization. London, England
http://www.verahram.org/	زرتشتیVERAHRAM (California Zoroastrian)
http://www.zoroastrianism.com/	زرتشتیWorld of Traditional Zoroastrianism
http://www.ahuramazda.com/	پایگاه اهورامزدا خدای واحد زرتشتیان
http://www.zagny.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of Greater New York
http://www.zarathushtra.com/	زرتشتیPhilosophy of Zarathushtra & Zoroastrianism
http://www.zamwi.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of Metropolitan Washington
http://www.zawa.asn.au/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of Western Australia
http://www.zoroastriankids.com/	زرتشتیZOROASTRIAN KIDS
http://www.zoroastrian.net/	زرتشتیThe World Wide Zoroastrian Community Centre
http://www.californiazoroastriancenter.org/	زرتشتیCalifornia Zoroastrian Center
http://www.zanc.org/	زرتشتیThe Zarathushti Anjuman of Northern California
http://www.zoroaster.net/	زرتشتیZoroastrian Philosophy in Persian, English, French or Deutsch
http://www.zac-chicago.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of Metropolitan Chicago
http://priest.yasna.com/	زرتشتیZoroastrian Priestly Services
http://www.buzy.org/	زرتشتیThe Baroda United Zoroastrian Youth
http://www.zoroastrians.info/	زرتشتیWorld Zoroastrian Directory
http://www.zwin3.net/	زرتشتیThe Zoroastrian's Women International Network
http://shiraz.freeservers.com/	پایگاه زرتشتیان شیراز
http://www.farevahar.freeservers.com/	زرتشتیZoroastrians Culture and Heritage
http://www.matchmeup.com/	زرتشتیZoroastrian Dating website
http://www.spenta.edu/	زرتشتیSpenta University
http://www.spentaven.org/	زرتشتیSpenta University (Spanish Language)
http://www.wzcc.org/	زرتشتیThe World Zarathushti Chamber Of Commerce
http://www.zsbc.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Society of British Columbia
http://www.zah.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of Houston
http://www.jafarey.net/	پایگاه دکتر علی اکبر جعفری - ایران شناس - خاورشناس و محقق زرتشت
http://www.zoroastrismo.com.br/	زرتشتیZoroastrian Community in Brazil (Portuguese Language)
http://www.avesta.org.ru/	زرتشتیZoroastrian Community in Russia (Russian Language)
http://www.ztfe.com/	زرتشتیZTFE (The Zoroastrian Trust Founds of Europe)
http://www.pzo.info/	زرتشتیThe Persian Zoroastrians Organization in Northern California
http://www.zasf.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of South Florida
http://www.zantnews.org/	زرتشتیThe Zoroastrian Association of North Tezas
http://www.aimz.org/	زرتشتیThe Association of Inter-Married Zoroastrians
http://www.ozcf.com/	زرتشتیThe Ontario Zoroastrian Community Foundation
http://www.t-z-a.org/	انجمن زرتشتیان تهران
http://ahwazi.blogfa.com/	انجمن زرتشتیان خوزستان - اهواز
http://www.persepolis.com/	شهر باستانی پارسه یا پرسپولیس یادگار داریوش کبیر
http://www.rahnema.com/	پایگاه رهنما
http://www.iranianlanguages.com/	پایگاه زبان ایرانیان
http://www.forughfarrokhzad.org/	پایگاه شادروان فروغ فرخزاد
http://www.iranian.be/	پایگاه اجتماعی ایرانیان بلژیک
http://www.tehran24.com/	پایگاه اجتماعی تهران
www.persiandna.com/history_persian.htm	تاریخ ایرانیان
http://iran-mihanam.tk/	پایگاه میهنم ایران
www.persian-empire.persianblog.com	امپراتوری ایران
www.iranlove.blogfa.com	پایگاه یک عاشق ایران
http://derafshe-kaveh.blogfa.com/	پایگاه درفش کاویانی پرچم ملی ایران
http://anahida.blogfa.com/	پایگاه آناهیتا الهه آب و روشنایی ایرانیان
http://iranebimar.blogfa.com/	عاشقان ایران جاوید
http://www.mossadeq.com/	پایگاه شادروان دکتر محمد مصدق
http://khat-e-mosaddegh.blogfa.com	ملیون پیرو خط مصدق
http://www.jomhouri.com/	پایگاه جمهوری خواهان
http://cleo.lcs.psu.edu/girl_names.html	فهرست نامه های ایرانی دختران
http://cleo.lcs.psu.edu/boy_names.html	فهرست نام های ایرانی پسران
http://www.andishe.net/	تقویم خورشیدی و میلادی
http://iranmiras.ir/fr_site/museum/museums.htm	موزه های تاریخی و فرهنگی ایران
http://iranmiras.ir/fr_site/pole/poles.htm	قطب های گردشگری ایران
http://iranmiras.ir/fr_site/dictionary/Dictionary.asp	واژه نامه ایران
http://www.hamedanmiras.ir/	میراث فرهنگی و تاریخی همدان
http://www.kermanshahmiras.ir/	میراث فرهنگی و تاریخی کرمانشاهان
http://www.farsmiras.ir/	میراث فرهنگی و تاریخی پارس
http://www.khuzistanmiras.ir/	میراث فرهنگی و تاریخی خوزستان
http://www.isfahanmiras.ir/	میراث فرهنگی و تاریخی اصفهان یا اسپهان
http://www.kermanmiras.org/	میراث فرهنگی و تاریخی کرمان
http://www.khorasanmiras.ir/	میراث فرهنگی و تاریخی خراسان
http://www.darabhistory.persianblog.com/	پیرامون تاریخ شهر داراب
http://fereydounbahramian.blogfa.com/	پایگاه فریدون بهرامی به یاری اورمزد
www.hambastegimeli.com	همبستگی ایرانیان
http://www.airyana.persianblog.com/	فرهنگ ایران باستان
http://ajim.blogfa.com/	فرهنگ تالش
http://www.great-cyrus.blogfa.com/	دوست داران کوروش هخامنشی
http://persianraouf.blogfa.com/	پایگاه رئوف حبیبی - ایران کهن تر از تاریخ
http://www.iranclip.com/player/1012	نخستین سرود ملی ایران
http://www.parsemodel.com/	پایگاه ساخت ماکت شهر پارسه و کاخهای شاهنشاهی
www.pdemi.org	پرچم داران انقلاب مشروطه
http://100years.ir/	صد سال مشروطه
http://www.haniran.persianblog.com/	پایگاه حسام الدین نراقی فرهنگی و اجتماعی
http://www.farnaaz.info/	پایگاه امشاسبنان مقدس ایران باستان
http://www.azadeganiran.com	پایگاه آزادگان ایران
www.azarmehr.blogspot.com	پایگاه آذرمهر
http://www.shahooco.com/	تاریخ ایران از شاهنشاهی آریایی ماد تا پهلوی
www.vatanamiran.blogfa.com	پایگاه وطنم ایران
http://www.melliun.org	ایران دوستان جهانی
www.yeirooni.persianblog.com	پایگاه یک ایرونی